printlogo


مصاحبه با علیرضا شاه‌محمدی خواننده به مناسبت انتشار آلبوم مجنون با همکاری تئودور بیکل
برخی توقعات غیرواقع ‌بینانه‌ای دارند
لیلا موسی‌زاده| علیرضا شاه‌محمدی خواننده موسیقی اصیل ایرانی که صدای «چپ‌کوک» او در اوج شنیدنی و بی‌مثال است در روزهای ابتدایی ماه میلادی ژانویه، یعنی دهه دوم دی ماه چند روزی در ایران بود و فرصتی پیش آمد تا گپی کوتاه با او بزنیم و از ادامه فعالیت‌های او بپرسیم. «ذوق مستی» آلبوم مشهوری از اوست و آلبوم «شورخورشید» را آوای شیدا منتشر کرده است. چند سالی می‌شود که در آمریکا زندگی می‌کند و در دپارتمان شرق‌شناسی کلارت کلاس‌هایی را نیز برگزار می‌کند. رنگ و حال صدای او متفاوت است و آوازی متفاوت و نه شبیه آواز رایج و فراگیر این سال‌ها دارد. همکاری با تئودور بیکل خواننده فیلم «ویولن‌زن روی بام» که به آن گنج آمریکایی می‌گویند در آلبوم «مجنون» با گروه لیان، بهانه این گپ و گفت شد که می‌خوانید:





گروه لیان که با آنها آلبوم مجنون را منتشر کرده‌اید، تشابه اسمی با گروه محسن شریفیان نوازنده نی‌انبان بوشهری دارد. لطفا درباره سابقه گروه لیان بگویید.
خانم پیرایه پورافر و هومان پورمهدی زوجی هستند که خیلی قبل‌ها این گروه را در آمریکا تشکیل داده‌اند. خانم پورافر از شاگردان استاد ظریف و علی‌اکبر شهنازی است.

در آلبوم مجنون همکاری مشترکی با تئودور بیکل دارید؟
بله، او بخشی خوانده به زبان یدیش و انگلیسی. بازیگر و خواننده فیلم مشهور ویولن‌زن روی بام که از یهودیان شرق اروپاست بر ضد دنیای صهیونیسم موضع‌گیری‌های صریح و مشخصی داشته اما در آمریکا به او لقب گنج آمریکا داده‌اند که حالا در 90 و چند سالگی آخرین اثرش را با من منتشر کرده است.

در این آلبوم مشترک همکاری شما چگونه است؟
من یک ترک به زبان بوسنیایی خوانده‌ام و در بقیه آلبوم به زبان خودم آواز خوانده‌ام. زبانی بوسنیایی ترکیبی از زبانی صربی با واژه‌های گهگاه ترکی و روسی است.

چگونه شد به زبان بوسنیایی خواندید؟
در این آلبوم خانم مرین ما نوازنده آکاردئون از من خواست یک ترک به زبان بوسنیایی بخوانم و من خواندم. حتی تلفظ‌ها را به من آموخت آنقدر که مادر مرین ما که آلبوم را گوش کرده بود باور نداشت که من بوسنیایی نیستم.

بازتاب این همکاری در فضای موسیقی آمریکا چگونه خواهد بود؟
اما به هر روی در فضای آمریکا این کارها جذابیت دارد و به خاطر اسم بیکل که آخرین اثر اوست حتما مورد توجه است. بیکل را در آمریکا بسیار دوست دارند و هنرش را می‌ستایند. هرچند بیکل متولد اتریش است و به آمریکا مهاجرت کرده است.

او از یهودیان هنرمند و پرآوازه موسیقی است.
بله از یهودیانی که در جریان تهاجم به غزه علیه صهیونیسم موضع‌گیری صریحی داشت و حتی برای همدردی با مردم غزه در منزلش گردهمایی برگزار کرد و ما هم شرکت کردیم.

این آلبوم را در ایران منتشر خواهید کرد؟
بله هرچند در ایران کمی به خاطر ارائه متن ترانه آهنگ‌ها به زبان اصلی و بررسی آن زمان می‌برد تا منتشر شود اما در آمریکا منتشر شده است.

چگونه شد که با تئودور بیکل همکاری کردید؟
از طریق خانم مرین ما، نوازنده ویولن گروه با او آشنا شدیم. مرین ما با تئودور بیکل آشنایی دیرینه دارد و همانند نوه اوست. او  با گروه لیان رفت و آمد داشت و این رفت و آمدها منجر به پیشنهاد همکاری شد. تئودور بیکل چندین بار کارهای مرا گوش داده و قبول کرده بود. برای او زبان اصل مساله نیست و موسیقی مهم است، چراکه او به‌عنوان موزیسین به موسیقی اهمیت می‌دهد و اگر پذیرفته همکاری کند ارزیابی‌هایش از کارهایم این همکاری را موجب شده چراکه بعد از 90 سال گذر عمرش نمی‌خواهد اعتبارش را مخدوش کند. او در این آلبوم دو ترک خوانده است و من چهار ترک. ضمنا من اشعار مولانا را خوانده‌ام و «تونی می» صدایی که در فیلم ارباب حلقه‌ها آن را شنیده‌ایم- برخی قسمت‌ها را دکلمه کرده است. و آلبوم دیگری نیز در دست انجام دارم.

هنگامی که جنگوک فوت شد خبر آمد که آخرین اثر او به خوانندگی شما به‌زودی منتشر خواهد شد؛ اما اکنون نزدیک پنج سال است که منتظر هستیم و خبری از آلبوم آخر نیست. چرا؟
به مرحوم جنگوک بسیار علاقه داشتم و در کار آخر که بهترین کار استاد بود با عشق زیادی همکاری کردم و بعد از فوت ناگهانی استاد حتی تمام آنچه را باید به من می‌رسید، به خانواده جنگوک بخشیدم و کتبا هم نوشتم که هیچ مطالبه‌ای ندارم. اما گویا همسر استاد توقعات غیرواقع‌بینانه‌ای نسبت به فروش سی‌دی دارند.

یعنی هنوز با کپی و دانلودهای اینترنتی آشنایی ندارند؟
بله، و مهم‌تر اینکه دوره بیزینس سی‌دی و کسب درآمد از آلبوم گذشته است. وگرنه اینقدر در کار نشر آخرین آلبوم استاد تعلل نمی‌کردند. یعنی قبل از بیات‌شدن کار و حداکثر در اولین سالگرد استاد باید منتشر می‌شد که نشده است. بنده بدون اینکه دستمزدم را بگیرم همه را بخشیدم و نوشتم مطالبه‌ای ندارم تا سیر مجوز به آسانی طی شود. آنچه ما می‌توانستیم انجام دهیم انجام شده اما هنوز در عمل اقدامی از سوی خانواده مرحوم جنگوک برای آن اثر مهم نشده است. و این رفتار حق استاد نبود چراکه کاری را که می‌دیدم استاد چگونه دارد با عشق ضبط می‌کند، هنوز به گوش علاقه‌مندان و شاگردانش نرسیده است و این انصاف نبود.

این داستان همواره درباره بازماندگان استادان برقرار بوده است.
آخر موسیقی استاد جنگوک برای خواص بود، کسانی که با موسیقی اصیل ایرانی ارتباطی عمیق دارند و کارهای معمول را نمی‌شنوند. کارهای استاد برای عامه نبود و انتظار این‌گونه برخورد را از سوی خانواده‌اش را نداشتیم.


Page Generated in 0/0131 sec