گروه سیاست: ماجراي مبادله سوخت هستهاي ميان ايران و غرب هنوز به نتيجه نرسيده است و طرفين هر يك ديگري را به كارشكني در نهايي شدن توافقنامه مبادله سوخت 5/3 درصد با سوخت 20 درصد متهم ميكنند. اما در اين ميان رئیسجمهور كه چند شب پيش صراحتا از توافقنامه اوليه مبادله سوخت با غرب دفاع و تصريح كرده بود كه حتي اگر سوخت ايران نيز از كشور خارج شود مشكلي ايجاد نميشود، روز گذشته در سخناني متفاوت اعلام كرد ايران توليد سوخت 20 درصد را آغاز ميكند. براساس دستور احمدينژاد، ايران بايد سوخت 5/3 درصدي را كه در اختيار دارد به جاي ارسال به خارج براي غنيشدن تا 20 درصد، خود غنيكند. اين اقدام متفاوت با توافقنامه اوليهاي است كه نمايندگان ايران و غرب در وين درخصوص مبادله سوخت هستهاي به آن رسيده بودند. براساس اين توافقنامه قرار بر اين بود كه ايران 75 درصد از سوخت 5/3 درصد خود را براي غني شدن به روسيه ارسال كند تا در روسيه تا 20 درصد غنيشود و سپس از روسيه به فرانسه ارسال شود تا در آنجا به ميلههاي سوختي تبديل شده و به ايران بازپس فرستاده شود. اين توافقنامه اگرچه با موافقت ضمني نمايندگان ايران در وين روبهرو شده بود اما به محض اينكه به ايران آمد، موجي از مخالفتهاي داخلي عليه آن آغاز شد. آغاز ماجرا مخالفت صريح و تند علي لاريجاني، رئيسمجلس شوراي اسلامي و دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي و مذاكرهكننده سابق هستهاي ايران بود. لاريجاني در سخناني صريح، طرح وين را فريبي از سوي محمد البرادعي توصيف و اعلام كرد با اين كار ميخواهند ذخيره اورانيوم كشور را که براي آن زحمات بسيار كشيده شده است از دست ايران به درآورند. درنهايت مخالفت گسترده موجب شد تا دولت اعلام كند تنها در صورتي حاضر است مبادله سوخت را انجام دهد كه شروط ايران احراز شود.
اما روز گذشته محمود احمدينژاد به رئيس سازمان انرژي اتمي دستور داد غنيسازي 20 درصد اورانيوم را در كشور آغاز كند. به گزارش ايسنا، رئیسجمهور كه در مراسم افتتاح نمايشگاه دستاوردهاي مركز علوم و فنون ليزر ايران سخن ميگفت، تصريح كرد: «من به آقاي دكتر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي اعلام كردهام غنيسازي 20 درصد را در كشور آغاز كند.» احمدينژاد همچنين از پيشرفتهاي ايران در دانش ليزر خبر داد و گفت: «استفاده از ليزر باعث انقلاب در صنعت و فنون ميشود و از ليزر ميتوان در غنيسازي اورانيوم نيز استفاده كرد و به وسيله آن غنيسازي را با سرعت و دقت بالا انجام داد، با هر درصدي كه بخواهيد؛ ولي ما الان بنا نداريم از آن استفاده كنيم.» رئيسجمهور ادامه داد: «انشاءالله غنيسازي 20 درصد را نيز شروع ميكنيم. من به آقاي صالحي گفتهام نيازهاي خود را در اين زمينه برطرف ميكنيم.» احمدينژاد در ادامه با اشاره به موفقيتهاي جمهوري اسلامي ايران در زمينه صنايع دفاعي، افزود: «دشمنان هنوز سيستمهايي را كه بتواند موشكهاي ايران را بيندازد پيدا نكردهاند. مشكل آنها اين است و از اين بابت عصباني هستند. در زمينه پرتاب كاوشگر از سوي ايران جنجال راه انداختند، در صورتي كه ما ميخواهيم كار مطالعاتي انجام دهيم و موجودات زيستي را براي مطالعه فرستاديم و درصدديم در آينده انسان را بفرستيم و در حال فراهم كردن مقدمات آن هستيم.» احمدينژاد در بخش ديگري از سخنانش، گفت: استفاده از ليزر انقلابي را در صنعت و فناوري ايجاد ميكند و در غنيسازي اورانيوم نيز كاربرد دارد و با آن ميتوان غنيسازي كرد؛ البته با دقت و سرعت بالا و با هر درصدي كه بخواهيد؛ اما ما نميخواهيم در حال حاضر از آن استفاده كنيم. احمدينژاد در ادامه با اشاره به بدقولي برخي كشورها در زمينه صنايع هوا – فضا در ارتباط با ايران، گفت: « با توجه به عهدشكنيهايي كه انجام شد ما تلاش كرديم خودمان به اين فناوريها دست پيدا كنيم و در حال حاضر ايستگاه زميني پرتاب ماهواره را ساختهايم و از آن بهرهبرداري خواهيم كرد.» رئيسجمهور افزود: «شما يادتان هست كه چند سال قبل سه كشور اروپايي آمدند و در سعدآباد نشستند و گفتند شما بايد 10 سال مذاكره كنيد. شايد بعد از 10 سال به شما اجازه بدهيم چند سانتريفيوژ تحقيقاتي بسازيد. البته برخي نيايند در داخل اين را تكذيب كنند؛ درواقع آنها ميخواستند با اينگونه تخريبها اميدمان قطع شود.» احمدينژاد همچنين گفت: «ما پيشنهاد داديم در زمينه سوخت بياييد تبادلي انجام دهيم و با آنكه ميتوانستيم 20 درصد را بسازيم پيشنهاد داديم تبادل انجام شود، ولي آنها بازي درآوردند و اكنون پيغام دادهاند كه ميخواهيم درست كنيم، راه براي تعامل باز است، ولي من به دكتر صالحي ميگويم سانتريفيوژ 20 درصد را بسازد؛ اما همانطور كه گفتم راه براي همكاري باز است؛ البته بلاشرط.» از سوي ديگر رامين مهمانپرست سخنگوي وزارت خارجه در توضيح سخنان محمود احمدينژاد درخصوص غنيسازي 20 درصد و امكان منافات اين موضوع با اعلام آمادگي ايران براي مبادله سوخت هستهاي با كشورهاي غربي گفت: اعلام آمادگي ما براي تبادل اورانيوم هنوز به قوت خود باقي است؛ اين موضوعات منافاتي با يكديگر ندارند. مانند بنزين كه ما بخشي از نياز كشور را خود توليد ميكنيم و بخش ديگر را از كشورهاي ديگر وارد ميكنيم. به گزارش ايلنا، مهمانپرست با بيان اين مطلب كه ايران ميتواند براساس انپيتي غنيسازي 20 درصد را آغاز كند، اظهار داشت: «غنيسازي اورانيوم 20 درصد جزو حقوق ما است و جنبه صلحآميز آن هيچ منافاتي با بندهاي انپيتي ندارد، در آينده نياز ما براي استفاده از سوخت به قدري فراگير خواهد بود كه براي تامين نياز داخلي بايد بخشي از سوخت 20 درصد را خودمان توليد كرده و بخشي را در صورت همكاري كشورهاي ديگر از توليدكنندگان اورانيوم غنيشده دريافت كنيم.» وي با اشاره به اظهارات وزير امورخارجه مبنيبر آمادگي ايران براي مبادله سوخت هستهاي گفت: «قرار بود در صورت پذيرش اصل موضوع مذاكره از سوي مسوولان كشورمان، مكان و زمان آن در توافق دوجانبه ايران و گروه 1+5 مشخص شود.» سخنگوي وزارت امور خارجه افزود: «ما پالسهاي مثبت خود را براي مبادله سوخت هستهاي ارسال كردهايم و منتظر پاسخ طرف مقابل نسبت به پذيرش خواستههايمان هستيم. براساس اطلاعات رسيده گروه 1+5 موضع ايران را براي مذاكرات هستهاي دريافت كردهاند، اما هنوز رويكرد قابل قبولي از سوي آنها شنيده نشده است.» وي با بيان اين مطلب كه خبرهايي كه به نقل از متكي در رسانههاي خارجي انعكاس پيدا كرده بود برداشت نادرستي از اظهارات وي بود، تصريح كرد: اين رسانهها برداشت خودشان را از اظهارات وزير منتشر كرده بودند، ما هنوز در رابطه با مكان و زمان مبادله هيچ اظهارنظري نكردهايم و تنها اصل تبادل اورانيوم را پذيرفتهايم. ميهمانپرست خاطرنشان كرد: يكي از مهمترين شرايط ما اين است كه ميزان اورانيوم مورد نظر كه قرار است مبادله شود مقداري باشد كه ما درخواست كردهايم. وي تاكيد كرد: «ما نميتوانيم مبادله را بپذيريم، اما ميزان اورانيوم ارائهشده از سوي كشورهاي غربي بسيار كمتر از مقدار مورد نياز براي فعاليت رآكتور تحقيقاتي تهران باشد.»
تاكيد آژانس بر تسريع گفتوگوها با ايران
در حالي احمدينژاد دستور توليد سوخت 20 را صادر كرده كه ممكن است طرح مبادله سوخت هستهاي را با پيچيدگيهاي جديدي مواجه كند. يوكيا آمانو، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي با بيان اينكه پيشنهاد اين نهاد بينالمللي به ايران براي تبادل اورانيوم غنيشده در درصد پايين با سوخت مورد نياز رآكتور تهران همچنان معتبر است، خواستار تسريع گفتوگوهاي هستهاي با ايران شد. به گزارش ايلنا، آمانو كه در حاشيه اجلاس امنيت جهاني در مونيخ با منوچهر متكي، وزير خارجه ايران ديدار كرد، به خبرنگاران گفت پيشنهاد سال گذشته ميلادي آژانس بينالمللي انرژي اتمي براي مبادله اورانيوم غنيشده با خلوص كم ايران با سوخت اتمي مورد نياز براي رآكتور تحقيقاتي تهران همچنان به قوت خود باقي است. آمانو همچنين گفت: «گفتوگوها ادامه دارد؛ نكته مهم اين است كه بايد روند آن تسريع شود.» متكي نيز با مثبت توصيف كردن ديدار خود با مدير كل آژانس بينالمللي انرژي اتمي، از گفتوگو با آمانو درباره پيشنهاد آژانس خبر داد. وي افزود اين امكان وجود دارد که ايران خواستار مبادله مقدار كمتري از اورانيوم غنيشده خود نسبت به يك هزار و ۲۰۰ كيلوگرم مورد نظر آژانس بينالمللي انرژي اتمي باشد. پيشنهاد آژانس بينالمللي انرژي اتمي شامل خارج كردن حدود ۷۰ درصد ذخيره اورانيوم غنيشده ايران از اين كشور و مبادله آن با سوخت اتمي مورد نياز رآكتور تحقيقاتي تهران است. همچنين سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه نيز در سخناني درخصوص تبادل سوخت با ايران اعلام كرد در حال حاضر گفتوگو با تهران درباره مسائل فني است. وزير خارجه روسيه با بيان اينكه ايران نيز مانند تمامي كشورها حق استفاده از انرژي هستهاي براي مصارف صلحآميز را دارد، گفت: «البته ايران بايد به پرسشهاي آژانس بينالمللي انرژي اتمي پاسخي شفاف دهد.» وزير خارجه روسيه در سخنراني خود در دومين روز كنفرانس امنيتي مونيخ بر حق ايران براي استفاده صلحآميز از تكنولوژي هستهاي تاكيد كرد. سرگئي لاوروف با بيان اينكه ايران نيز مانند تمامي كشورها حق استفاده از انرژي هستهاي براي مصارف صلحآميز را دارد، گفت: «البته ايران بايد به پرسشهاي آژانس بينالمللي انرژي اتمي پاسخي شفاف دهد.» وزير خارجه روسيه همچنين گفت در حال حاضر گفتوگو با تهران بر سر يافتن راهحلي تكنيكي است. وي بعد از ديدار با منوچهر متكي، وزير خارجه ايران نيز گفته بود كه دو طرف گزينههاي مختلف تحقق پيشنهاد اول اكتبر براي غنيسازي تكميلي اورانيوم ايران در خارج از اين كشور را بررسي كردند. لاوروف تاكيد كرد: «اميدوارم پس از گفتوگو اين فرصت ايجاد شود كه بتوانيم فرمولي براي بارگذاري سوخت در رآكتور تهران پيدا كنيم و اين تبادل محقق شود.