ابتدا به علل و شرایط آمرزش در قرآن پرداخته و به راه‌های رسیدن به مغفرت که بعضی از آنها عواملی از ناحیه خداوند و بعضی عواملی از ناحیه بنده است، اشاره شده كه مي‌توان به ولایت، ربوبیت، رحمت، حکمت و... اشاره كرد. از صفات و اوصاف خداوند ایمان، تقوا، توبه، انفاق و... مي‌باشد كه از صفات بنده برای دستیابی به مغفرت است.
در اين نوشتار صفات بنده از ابعاد اعتقادی، اخلاقی و رفتاری مورد بررسی قرار گرفته است و بعد آثار و نتایج آمرزش از دو بعد دنیوی و اخروی بررسی شده که داشتن امنیت، ریزش باران، افزایش روزی و... از آثار مادی و قطع شریان شیطان، استجابت دعا و... از آثار معنوی دنیوی و ورود به بهشت و رهایی از جهنم و... از آثار اخروی آمرزش است.
همچنین موانع مغفرت از ابعاد اعتقادی، اخلاقی و رفتاری بررسی و بیان شده است. اين موانع اعم از اعتقادی، اخلاقی و رفتاری عبارتند از شرک، کفر، نفاق، ظلم، استکبار و... كه این امور مانع آمرزش انسان است.
در ادامه جایگاه و اهمیت آمرزش‌خواهی بررسی و بیان شده از آنجا که انسان همواره در معرض گناهان و وسوسه شیطانی قرار دارد و گاه در اثر غفلت ممکن است آلوده به گناه شود بنابراين باید بی‌درنگ خود را با طلب آمرزش در معرض رحمت بیکران الهی قرار دهد و روح آلوده به گناه خویش را پاک كند تا از آثار سوء و زشت گناه در امان بماند و به مجازات و عقوبت‌های الهی دچار نشود. چون طلب آمرزش موجب می‌شود استعجال در عذاب نسبت به شخص یا گروهی انجام نشود. گفته شده استغفار محدود به زمان و مکان خاصی نیست. منتها استغفار در شب، سحرگاهان، ماه‌های رجب و رمضان و... صحرای عرفات و منا، مسجدالحرام و مسجدالنبی و... بیشتر تاکید شده است. در پایان به نتایج تحقیق و پیشنهادهاي آن پرداخته شده است.
* كارشناس ارشد گروه علوم قرآن و حدیث
دانشگاه آزاد اسلامي