محمدحسن شهسواری:از میان تمام كسانی كه پیرامون نقش و اهمیت اسطورهها در تاریخ بشر سخن گفتهاند، محبوبترینشان برای نویسندگان، اندیشمند كانادایی «جوزف كمبل» است.
كمبل اسطوره و نمادهایش را مستقیما با داستانگویی و روایت پیوند میزند و در كتاب برجسته خود «قهرمان هزارچهره»، كل تاریخ بشر و همه روایتهای كبیر و به ظاهر گوناگون آن را با هر نگاه و سلیقهای، ذیل روایت سفر قهرمان تفسیر میكند. كریستوفر ووگلر كارشناس فیلمنامه كمپانی دیزنی و چند استودیوی مشهور دیگر، در كتاب كاربردی و خوشخوان خود به نام «سفر نویسنده» روایت كبیر كمبل از سفر قهرمانان اسطورهای همه ملل و فرهنگهای مختلف را، در پلات فیلمنامه نمایانده و برای هر درامنویسی خوان گسترده و هوسانگیزی فراهم كرده كه از طریق آن نویسندگان میتوانند نگاه دقیقتری حتی به خود و آثارشان بیندازند. ووگلر پلات هر رمان، فیلمنامه و اصولا هر درامی را بر اساس آرای كمبل طی دوازده مرحله (ازجمله دنیای عادی، دعوت به ماجرا، رد دعوت، ملاقات با استاد و...) تقسیمبندی كرده و حدود و امكانات آن را بررسی میكند. البته كتاب و مثالهایش عمدتا برای سینما نگاشته شده اما به گمان من هر نویسندهای در حوزه درام با خواندن آن نكات بسیار سودمندی دریافت خواهد كرد. پس از آرای یونگ در باب كهنالگوها، بسیاری از نویسندگان اهمیت ازلی ابدی این مفهوم در سرشت بشر را روز به روز بیشتر نمایاندهاند. اما در بحث درام نیز كهنالگوها تاثیر بسزایی دارند. تا آنجا كه ووگلر حتی در مورد شخصیتپردازی نیز از الگوهای آشنا و فورستری «تیپ» و «شخصیت» پرهیز كرده و خلاف فورستر و تمام نظریهپردازان رمان كه بیشتر به «پرداخت» شخصیت اهمیت میدهند، به «كاركرد» آن توجه دارند. البته همینجا یادآوری كنم كه كتاب سودمند ووگلر، برای رماننویسان بیشتر در حوزه پلات پرفایده است و همچنان كه هنوز است، رمان مدرن به پرداخت شخصیت اهمیت میدهد و در این زمینه به سینما كه از شخصیت بیشتر كاركرد طلب میكند، قافیه را نباخته است. زیرا همانقدر كه سینما بهعنوان صنعت – هنر، اسطورهساز است، رمان مدرن تقدسزدا و اسطورهشكن است، یا حداقل سعی میكند باشد. بنابراین دوستان رماننویسم پس از خواندن كتاب ووگلر گمان نكنند میشود رمانی را به تمامی و از همه جهات بر اساس بازنماییهای او از ساختار اسطورهای نگاشت. البته كتاب ووگلر برای رمانهایی كه بر اساس ژانر نگاشته میشوند، راهنمای درجه یكی خواهد بود. این همه، حداقل یك بار خواندن كتاب ووگلر برای هر نویسندهای اعم از رماننویس، نمایشنامهنویس و فیلمنامهنویس بسیار مفید است و به آنان خواهد آموخت اساسا نویسندگی یعنی دانایی و دانایی هم یعنی توانایی.
آرﺷﯿﻮ بخشهای خبری 
