سعید اركانزادهیزدی:تابستان امسال، برای دانشجویانی كه فعالیتهای غیرسیاسی دانشگاهها را اداره میكردند، تابستان خوبی نبود. دانشجویان عضو كانونهای فرهنگی و هنری دانشگاهها، وقتی كه در شهریورماه امسال، برای ثبتنام ترم جدید به دانشگاه میآمدند، خبرهایی از تغییر سیاستها در فعالیتهای كانونهای فرهنگی و هنری میشنیدند كه البته انتظار آن را داشتند اما گمان نمیكردند تغییرات در فعالیت كانونها، چنین زود خود را به جامعه دانشجویی نشان دهد.
كانونهای فرهنگی و هنری دانشگاهها در سال ۱۳۸۰ با تصویب اساسنامه آنها در وزارت علوم كار قانونی خود را آغاز كردند. برخی از این كانونها پیش از سال ۸۰ نیز در دانشگاهها فعالیت میكردند. قبل از روی كار آمدن دولت اصلاحات، كانونهای فرهنگی دانشگاهها زیر نظر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری یا انجمنهای اسلامی دانشگاهها كار میكردند. از سال ۷۶، شمار این كانونها در دانشگاهها بسیار بیشتر شد و سیاستهای وزارت علوم نیز بر این محور قرار گرفت كه كارهای دانشجویی به خود دانشجویان واگذار شود. به این ترتیب، به تدریج در معاونت فرهنگی وزارت علوم، برخی دانشجویان فعال در كانونهای تعدادی از دانشگاههای كشور دعوت به همكاری شدند و شروع به نگارش اساسنامهای برای فعالیتهای دانشجویی كردند كه در سال ۸۰ با نام اساسنامه كانونهای فرهنگی و هنری دانشگاههای كشور، رسمیت یافت. پیش از آن نیز در سال ۷۸، كانونهای مختلف دانشگاههای سراسر كشور كه شمارشان روزبهروز بیشتر میشد، در شمال كشور گردهمایی بزرگی را ترتیب دادند و عملا نشان دادند به وزنهای در فعالیتهای دانشجویی تبدیل شدهاند. اساسنامه مجامع كانونهای فرهنگی و هنری دانشگاهها نیز در شورایعالی انقلاب فرهنگی تصویب شد و كانونهای سراسر كشور در ۱۲ دسته طبقهبندی شدند كه زیر نظر ۱۲ مجمع كار میكردند و این مجمعها، مجامع كانونهای فرهنگی و هنری را تشكیل میدادند.
اساسنامهای برای مدیران
با روی كار آمدن دولت نهم، به تدریج همكاری دانشگاهها با كانونهای فرهنگی و هنری، محدود شد. حسین فلاحتی دبیر كانون ایرانشناسی و گردشگری آریا در دانشگاه صنعتی اصفهان، میگوید: «هر برنامهای كه در دانشگاه برگزار میشود، شامل یك سری كارهای اجرایی و ابزار مورد نیاز برای انجام این كارهای اجرایی است.
اخیرا قوانینی از سوی دانشگاه اعمال شده كه انجام این كارهای اجرایی و ابزار آن را وارد فاز دیگری كرده است. البته به گفته مسوولان دانشگاه، این قوانین برای سهولت كار دانشجویان وضع شده است.
فلاحتی میگوید: «حدود دو سال است كه در كانونهای دانشگاه فعال هستم و در مقایسه با سالهای گذشته، باید گفت وضع قوانین و مقررات جدید در زمینههای كارهای فرهنگی، در عمل تنها باعث ایجاد معضلاتی شده است كه نتایج آن كمرنگتر شدن نقش كانونها در فعالیتهای فرهنگی دانشگاه و مهمتر از آن، دلسردشدن دانشجویان برای فعالیت در كانونها است.»محمدعلی ایزدی، دبیر كانون گفتوگوی تمدنهای دانشگاه بوعلی همدان از اعمال سلیقههای شخصی مدیران فرهنگی نسبت به صدور مجوز برنامههای كانون، نبود ثبات در تصمیمگیری مدیران به نحوی كه تصمیمات بهصورت خلقالساعه تغییر میكند و اینكه هیچ تعهدی نسبت به دستورات مدیران توسط خود ایشان داده نمیشود و نیز تبعیض در زمینه در اختیار قرار دادن بودجههای فرهنگی میان كانونهای فرهنگی، بهعنوان مشكلاتی كه در كانونهای دانشگاه وجود دارد، نام میبرد.از تیرماه امسال كه رسما اساسنامه جدید كانونهای فرهنگی، ابلاغ شد، محدودیتها بسیار بیشتر شده و جنبه قانونی گرفته است. این اساسنامه جدید در دوره وزارت محمدمهدی زاهدی تصویب شد و نهادهایی كه در اساسنامه قبلی، مرجع تصمیمگیری درباره كانونها بودهاند، با حفظ همان عناوین، تغییر ماهیت دادهاند یا حضور دانشجویان در آنها، كمرنگتر شده است. مرتضی ورمزیار دبیر كانون گفتوگو و اندیشه دانشگاه صنعتی امیركبیر در اینباره میگوید: «به نظر میرسد كسانی كه اساسنامه جدید كانونهای فرهنگی را نوشتهاند، ابتدا همه راههایی را كه كانونها میتوانند براساس آن استقلال داشته باشند، بستهاند. مثلا درباره انحلال كانونها نوشته شده است كه اگر شورای هماهنگی كانونها در دانشگاه خلافی در فعالیت كانونها دید، آن كانون اخطار كتبی میگیرد و با دو اخطار منحل میشود. اعضای شورای منحلشده حق نامزدی در انتخابات آتی كانون را نخواهند داشت و حتی نمیتوانند درخواست تاسیس مجدد همان كانون را بدهند.» ورمزیار میگوید: «در سالهای اخیر، به كانونهای فرهنگی بیشتر بهعنوان تهدید نگاه شده است تا فرصت. دانشگاهها نیز وظیفه كنترل آنرا را برعهده گرفتهاند و تلاش كردهاند ضوابطی را برای كنترل كانونها اعمال كنند. آخرین تلاش در این زمینه نیز با تغییر اساسنامه كانونها انجام شد.» دبیر كانون گفتوگو و اندیشه دانشگاه صنعتی امیركبیر میگوید: «در دانشگاه امیركبیر، شرایط جدید عضویت در شورای مركزی كانون به این صورت شده كه دانشجو دو ترم را گذرانده و یك ترم هم به فارغالتحصیلیاش مانده باشد. در صورتی كه قبلا شرط عضویت این بود كه با دانشگاه تسویهحساب نكرده باشد. عضویت همزمان در چند كانون ممنوع شده است. برای گرفتن مجوز فعالیتهای فرهنگی، مدیر فرهنگی نقش فعالی نداشت اما حالا مجوزها كاملا باید با موافقت مدیر و شورای فرهنگی همراه باشد. دانشگاه برای پرداخت هزینه برنامههای فرهنگی، ریز هزینهها را میخواهد. نامهنگاریهای كانونها با بیرون دانشگاه قطع شده و باید از كانال مدیریت فرهنگی انجام شود و شورای هماهنگی كانونهای دانشگاه نقش آمرانه و مدیریتیای پیدا كرده است. تعداد مدیریتهای زیادی نیز به بدنه مدیریتهای فرهنگی اضافه شده و برای یك برنامه كوچك، تعداد نامهنگاریها به این مدیران فرهنگی چند برابر شده است.» دبیر كانون گفتوگو و اندیشه دانشگاه صنعتی امیركبیر معتقد است كه هنگام روی كار آمدن مدیران فرهنگی وزارت علوم در دولت نهم، مدیران وزارتخانه نسبت به كانونهای فرهنگی حساسیت چندانی نداشتند و بیشتر بر نشریات دانشجویی متمركز بودند اما مدیران فرهنگی برخی از دانشگاهها، مشكلات كانونها را به وزارت علوم بردند و وزارتخانه را چنان نسبت به كانونها حساس كردند كه عاقبت، كار به تغییر اساسنامه كانونها كشید. او میگوید: «مدیران جدید فرهنگی برخی دانشگاهها میخواستند تعدادی از كانونها را تعطیل كنند اما به مشكلات آییننامهای برخوردند. در دانشگاه امیركبیر فعالیتهای كانونهای فیلم و تئاتر تعطیل و بعد كانونهای گفتوگو و اندیشه متوقف شد. كار به جایی رسید كه از ۱۲ كانون فرهنگی این دانشگاه، هشت كانون تعطیل شد. بهطور مشابه در دانشگاه علم و صنعت ایران و دانشگاه اصفهان هم این تعطیلیها و محدودیتها پیش آمد و این اختلافات به وزارت علوم و بعد به شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. بنابراین به تدریج بحث تغییر اساسنامه كانونها پیش كشیده شد. اساسنامه جدید كانونهای فرهنگی طوری نوشته شده كه محدودیتهای مدیران در دخالت در كار كانونها را رفع كند.»
آرﺷﯿﻮ بخشهای خبری 
