اصغر قاسمی:مدیرعامل شركت مدیریت منابع آب ایران در كنفرانسی خبری روز گذشته اعلام كرد: مدیریت منابع آب كشور در برنامه پنجم توسعه پیشنهاد داده است آلودهكنندگان منابع آب با مجازاتهای سنگینتری روبهرو شوند.
وی بهطور خاص به ساخت و سازهای اطراف رودخانهها اشاره كرده و حفظ حریم در این محیطها را ازجمله این موارد ذكر كرد. اما نكته جالب توجه، پاسخ مهندس علیرضا الماسوندی به پرسش فرهیختگان بود؛ وی در برابر این پرسش كه «آیا آمار درستی از میزان آلودگی منابع آب كشور وجود دارد؟» گفت: سنجش میزان آلودگی منابع نیاز به تجهیزاتی دارد كه در حال حاضر این تجهیزات را در اختیار نداریم. به همین دلیل نمیتوانم آمار درستی از میزان آلودگی منابع آب كشور ارائه دهیم. اما درصدد هستیم تا این تجهیزات را تهیه كرده و به سنجش درست و دقیق آلودگی منابع آب كشور بپردازیم.
وی در پاسخ به این پرسش كه «آیا قرار است این تجهیزات از كشور دیگری وارد شود و واردات این تجهیزات به چه میزان اعتبار نیاز دارد؟» گفت: این تجهیزات در كشور ساخته خواهد شد اما ارزیابی دقیقی از میزان اعتبار مورد نیاز این طرح نداریم.
مدیرعامل شركت منابع آب در حالی این اظهارات را بیان میدارد كه گزارشهای واصله نشان از جدیتر شدن مشكل آلودگی آب در تهران دارد. اگر چه براساس گزارش سازمان ملل ۹۵ درصد مردم ایران به آب سالم دسترسی دارند اما گزارشهایی وجود دارد كه نشان میدهد، موضوع آلودگی آبها را باید بیش از گذشته جدی گرفت. در حال حاضر در خلیجفارس بسیاری از مردم به دلیل هراس از پسابهای صنعتی به كاهش محصولات دریایی در سبد خوراكی خانوار خود روی آوردهاند. این در حالی است كه مقامهای سازمان محیط زیست خبر دادهاند درصد نیترات موجود در آبهای تهران بالاتر از حد استاندارد است و پایتخت ایران از این نظر در رتبه اول كشور قرار دارد. علاوهبر این آب شرب مناطق جنوب و جنوب شرقی تهران كه از آبهای زیرزمینی تامین میشود، دارای درصد بالایی از نیترات بوده و سلامت مردم این مناطق را تهدید میكند.
مسوولان سازمان محیط زیست، پس از تهران، آب شهرهای مشهد و اراك را دارای بیشترین درصد نیترات میدانند. این در حالی است كه منابع آب برخی مناطق كشور تحت تاثیر صنایع دچار آسیبهای زیستمحیطی شده و خسارات غیرقابل برگشتی به تالابها، دریاچه ارومیه و دریاچه هامون وارد شده و سیاستهای كشاورزی غلط بر آنها تاثیر گذاشته است. با این وجود به نظر میرسد موضوع آلودگی منابع آب كشور در انبوهی از مراحل اداری، دارای پیشرفت اندكی باشد، حتی دفتر بررسی آب و خاك محیط زیست كشور كه مسوولیت مستقیم در این باره دارد تنها از ۳ سال قبل مطالعات خود را در این باره آغاز كرده، ولی تا قبل از آن هیچگونه اطلاعات و مدركی دال بر بررسی و تحقیق درخصوص وضعیت آب و خاك كشور موجود نیست.
گفته میشود دلیل این امر تخصیصنیافتن بودجه و نبود كارشناسان حرفهای به تعداد كافی است كه موجب شده است تا از ۸۰ رودخانه موجود در كشور تنها ۹ رودخانه درحال بررسی وضعیت آلودگی باشد كه مهمترین این رودخانهها كرخه، سفیدرود، زهره موند، وهله، میناب، سیمینهرود، هراز و زرینهرود هستند. .
البته الماسوندی خود نیز در كنفرانس خبری روز گذشته تصریح كرد: فاضلابهای كشاورزی، فاضلابها و زبالههای صنعتی و فاضلابها و زبالههای شهری، عمدهترین آلایندههای آب هستند. وی افزود: متاسفانه با وجود پشتوانههای قانونی مهم ازجمله اصل ۵۰ قانون اساسی، بندهای قانونی متعدد در برنامههای سوم و چهارم توسعه كشور و اسناد بخشی و فرابخشی مرتبط، هماكنون وضعیت مناسبی از لحاظ كیفیت منابع آب نداریم.
وی افزود: به نظر میرسد فرهنگسازی در این زمینه در خانوادهها و مدارس جدی گرفته نشده و با وجود اعتقادات دینی و پشتوانههای قانونی، نیازمند فعالیت بیشتری در این زمینه هستیم. مدیرعامل شركت مدیریت منابع آب ایران در ادامه اظهار داشت: تولید برنامههای آگاهیرسانی نیز میتواند بهعنوان بخشی از مشاركت نهادهای مختلف در حفاظت كیفیت منابع آب مورد توجه قرار گیرد و رسانهها نیز رسالت و وظایف مهمی برای ارتقای دانش و آگاهی عمومی و جلب مشاركت مردمی و اجرای برنامههای آموزشی در امر حفاظت كمی و كیفی منابع آب برعهده دارند.
او در تشریح برخی از راهكارهای جلوگیری از آلودگی منابع آب گفت: تدوین و اجرای برنامه جامع مدیریت كیفیت و محیط زیست منابع آب، استقرار و توسعه نظام پایش كیفیت منابع آب و پهنهبندی كیفیت منابع آب كشور، بازنگری در قوانین و مقررات مرتبط با حفاظت كیفیت و محیط زیست منابع آب و نظارت بر رعایت ضوابط و استانداردهای زیستمحیطی در مكانیابی و استقرار بهینه صنایع از قبیل احداث تصفیهخانه فاضلاب و دفن یا دفع پسماندها، ازجمله این راهكارها هستند.
