ايلنا: دومين مجموعه از كتابهاي «گفتارهاي فلسفي» كه انتشارات جهان آن را كتاب منتشر ميكند، روانه بازار شد.
به گزارش ايلنا، كتاب «ناكجاآباد و خشونت» مجموعهاي از گفتارها و گفتوگوهايي كارل پوپر، به انتخاب و ترجمه خسرو ناقد و رحمان افشاري است كه جهان كتاب در ۲۱۰ صفحه و با بهاي ۳۵۰۰ تومان به تازگي منتشر كرده است. كتاب با پيشگفتار مفصل مترجمان آغاز ميشود و در آن به پيشينه طرح آرا و ترجمه آثار كارل پوپر، فيلسوف نامآور اتريشي، در ايران پرداخته شده است. كتاب سپس با مقالهاي بلند در شناخت «جهان انديشگي پوپر» (تاليف خسرو ناقد) ادامه مييابد كه دربردارنده شرحي از زندگي فكري پوپر، معرفي افكار و آثار او و تاثير جهاني آنها است. پيشتر كتاب «زندگي بهرغم تاريخ» نوشته لشك كولاكوفسكي با ترجمه خسرو ناقد ازسوي همين ناشر منتشر شده بود كه چاپ دوم آن نيز همزمان با كتاب پوپر روانه بازار شده است. دومين گفتار اين كتاب با عنوان «جهان انديشگي كارل ريموند پوپر» درباره زندگي و تحول حيات فكري پوپر است به قلم خسرو ناقد. اين گفتار، با بياني روشن، خواننده را با سير زندگي و آرا و افكار پوپر آشنا ميكند. گفتار سوم «درباره بهاصطلاح منابع شناخت» ترجمه متن سخنراني پوپر در دانشگاه زالسبورگ اتريش و يكي از مهمترين گفتارهاي او است. سخن اصلي پوپر در اين گفتار چنين است: معرفت ما چيزي جز حدس و فرضيه نيست و هيچ اقتدار و آمريتي و هيچ منبع شناختي- خواه عقل خواه مشاهده- ندارد و ما ميبايد همواره همه نظريههاي خود را به بوته آزمون و سنجش بگذاريم.
ترجمه متن سخنراني پوپر در دانشگاه فرانكفورت با عنوان «درباره دانايي و ناداني»، يكي ديگر از گفتارهاي اين كتاب است. پوپر در اين سخنراني ميان دانستن به معناي كلاسيك و دانستن به معناي نوين آن تفاوت قائل ميشود.
در مقاله «ناكجاآباد و خشونت» پوپر ميكوشد علل توسل به خشونت در رفع اختلافهاي سياسي را بجويد و بر پايه آن داوري كند. به نظر او اعتقاد به ناكجادآباد و پندارهاي آرماني و دستنيافتني، به قهر و خشونت منتهي ميشود. پوپر به نگرش عقلاني در حوزه اجتماع و گستره سياست باور دارد و معتقد است كه هر نگرش ديگرى به راحتى به كاربرد خشونت منتهى خواهد شد. در اين كتاب دو گفتوگو نيز از پوپر ترجمه و منتشر شده است؛ يكي با عنوان «سرچشمههاي شناخت گوناگونند» و ديگري «بدون آزادي، نه به عدالت ميرسيم و نه به امنيت». در اين دو گفتوگو بسياري آرا و افكار و نظريههاي فلسفي پوپر را ميتوان يافت. او در كنار نقد انديشمنداني چون ماركس، فرويد و هايدگر، به بسياري از موضوعات اجتماعي و سياسي معاصر نيز پرداخته است. مترجمان مقالهاي نيز با عنوان «عقلگرايي انتقادي» از هانس آلبرت براي انتشار در اين كتاب برگزيده و ترجمه كردهاند. هانس آلبرت كه يكي از برجستهترين مدافعان عقلگرايي انتقادي در آلمان و همفكر و از دوستان صميمي پوپر بود، در اين مقاله به بررسي پيشينه كانون اصلي فلسفه پوپر، يعني عقلگرايي انتقادي پرداخته و تفاوت نظريه پوپر را با ديگر گونههاي عقلگرايي مشخص كرده است. در بخش پاياني كتاب، كتابشناسي گزيده آثار كارل پوپر به زبانهاي آلماني و انگليسي و به ترتيب تاريخ انتشار آنها منتشر شده است تا پژوهشگران و دانشجويان و علاقهمنداني كه مايلند به منبع اصلي آثار پوپر مراجعه كنند يا مطالعات خود را درباره اين فيلسوف اروپايي گسترش دهند، از اين فهرست كه با دقت بسيار فراهم آمده است، استفاده كنند.
در زير اشارات و توضيحاتي كوتاه درباره گفتارها و گفتوگوهايي كه در اين كتاب ميخوانيد بهدست ميدهيم:
جهان انديشگي كارل ريموند پوپر، نخستين گفتار اين كتاب درباره زندگي و تحول حيات فكري پوپر است كه با بياني ساده و براي آشنايي اوليه با آرا و افكار او تاليف شده است. خسرو ناقد، در اين گفتار كوشيده است با نگاهي به زندگي و تاملي در جهان انديشگي پوپر و نيز با اشاراتي به امكان قرائتي نو و متناسب با زمان از نظرات اين فيلسوف اتريشي- انگليسي، چشماندازي تازه از انديشههاي پوپر به دست دهد.
درباره بهاصطلاح منابع شناخت: ترجمه متن سخنراني پوپر در دانشگاه زالسبورگ اتريش است و يكي از مهمترين گفتارهاي او. اين سخنراني، همانگونه كه پوپر خود در آغاز به آن اشاره دارد، در اصل متن كوتاه شده مقدمهاي است كه او بر يكي از مهمترين آثار خود، يعني كتاب حدسها و ابطالها، نگاشته است. سخن اصلي پوپر در اين گفتار چنين است: معرفت ما چيزي جز حدس و فرضيه نيست و هيچ اقتدار و آمريتي و هيچ منبع شناختي- خواه عقل خواه مشاهده- ندارد و ما ميبايد همواره همه نظريههاي خود را به بوته آزمون و سنجش بگذاريم.
درباره دانايي و ناداني: ترجمه متن سخنراني پوپر در دانشگاه فرانكفورت است. پوپر در اين سخنراني ميان دانستن به معناي كلاسيك و دانستن به معناي نوين آن تفاوت قائل ميشود. به نظر او اين درك منجر به انقلابي واقعي در مفهوم دانستن شده است؛ يعني دانستن به معناي دانشهاي طبيعي، دانستني حدسي است؛ گماني جسورانه است. او در پايان يادآور ميشود ما اگر چه در رابطه با دانش اندكي كه داريم با يكديگر متفاوت هستيم، اما در ناداني بيكرانمان همه با هم برابريم.
ناكجاآباد و خشونت: ترجمه يكي از مقالات كتاب عقلگرايي انتقادي و سوسيال دموكراسي است كه در آن افزون بر پوپر، مقالههايي از ماكس وبر، هانس آلبرت و... نيز منتشر شده است. ترجمه مقاله پوپر از زبان انگليسي به زبان آلماني با تصحيح و تاييد پوپر صورت گرفته است. از اين رو متن آلماني آن نسبت به متن انگليسي تا حدي استقلال دارد. پوپر در اين اثر به نقد ناكجاآبادگرايي ميپردازد. به نظر او اعتقاد به درافكندن طرحهاي آرمانى و دستنيافتني، به قهر و خشونت ميانجامد. وي به نگرش عقلاني در حوزه اجتماع و گستره سياست باور دارد و معتقد است كه هر نگرش ديگرى به راحتى به كاربرد خشونت منتهى خواهد شد. سرچشمههاي شناخت گوناگونند: ترجمه گفتوگوي هرلينده كولبل، هنرمند و عكاس سرشناس آلماني با كارل پوپر. بدون آزادي، نه به عدالت ميرسيم و نه به امنيت. اين گفتوگوي بلند، گفتوگويي بسيار جالب و جذاب است و تا حدي چكيده نظريههاي پوپر را به زباني روشن در آن ميتوان يافت. پوپر نهتنها انديشههاي فلسفي خود را به بياني ساده و دلنشين براي خواننده شرح و توضيح ميدهد، بلكه در كنار نقد و ابراز نظر درباره آثار كساني چون افلاطون، هگل، ماركس، فرويد، هايدگر و ويتگنشتاين و ديگران، به بسياري از موضوعات اجتماعي و سياسي معاصر نيز ميپردازد
عقلگرايي انتقادي: ترجمه مقالهاي از هانس آلبرت درباره كانون اصلي فلسفه پوپر؛ يعني عقلگرايي انتقادي. در اين مقاله، همانگونه كه در مقالات دانشنامهاي مرسوم است، چكيدهاي از نظريه عقلگرايي انتقادي پوپر را ارائه داده است. آلبرت، عقلگرايي را به دو دسته؛ عقلگرايي كلاسيك و عقلگرايي انتقادي تقسيم ميكند كه دومي را مديون تاملات پوپر ميداند. او سپس با اشاره به تاريخچه اين مفهوم در دوران باستان تا عصر حاضر، به معرفي هر دو نوع عقلگرايي ميپردازد و تفاوتهاي آنها را نيز بيان ميكند.
كتابشناسي گزيده آثار: در بخش پاياني، كتابشناسي گزيده آثار كارل پوپر را به زبانهاي آلماني و انگليسي و به ترتيب تاريخ انتشار آنها نوشته شده است تا پژوهشگران، دانشجويان و علاقهمنداني كه مايلند به منبع اصلي آثار پوپر مراجعه كنند يا مطالعات خود را درباره اين فيلسوف اروپايي گسترش دهند، از اين فهرست كه با دقت بسيار فراهم آمده است، استفاده كنند.
