شهلا لاهیجی:
بالارفتن قیمت پشت جلد کتابها، در اثر بالا رفتن نرخ کاغذ، یک فرآیند طبیعی و اجتنابناپذیر است و متاسفانه باعث خواهد شد سبد خانوادهها (که البته با رشد چشمگیر تورم؛ مدتیست حتی از مایحتاج خانوارها نیز خالی افتاده) بیش از پیش از کتاب خالی بماند. حالا گرانشدن کتاب نیز بهانهای مضاعف برای مردم خواهد شد تا کمتر مطالعه کنند.
در نظر داشته باشید، عرصه نشر، روزهای بحرانی را پیشرو دارد؛ زیرا با تقلای خانوادهها برای خرید شب عید و فقری که پس از ایام نوروز بر خانوادهها عارض میشود، بدون شک دغدغه خرید کتاب را در میان مردم و خانوادهها از بین میبرد. در چنین شرایطی، ما تردید داریم کتابهای تازه خود را که لاجرم قیمت پشتجلدشان با افزایش روبهروست، منتشر کنیم یا نه! چراکه با انتشار آنها، بیم آن میرود مخاطبی سراغ آنها نیاید و در قفسه کتابفروشیها خاک بخورند. مشکل ما هم که فقط گرانی کاغذ نیست؛ بلکه باقی مایحتاج نشر نیز دچار تورم شدیدی شدهاند. بهعنوان مثال؛ فیلم و زینک کمیاب شده و در صورت وجود در بازار، بسیار گران است. امیدی به اتحادیه ناشران و کتابفروشان هم نیست تا بتوانند نقشی در کنترل قیمت کتاب داشته باشند. با وضعیت موجود، گرانشدن کتابها یک اتفاق حتمیست و هیچ تامل و تمهیدی نمیتواند آن را بهبود ببخشد. مگر آنکه اتفاقهایی در بخش کاغذ و مایحتاج چاپ رخ بدهد. پس تنها دو راه باقی میماند که اولی تصویب و اعمال دوباره سوبسید کاغذ به ناشران است تا ناشران بتوانند با قیمت دولتی کاغذ بخرند و قیمت کتابها را پایین نگهدارند. البته این گزینه؛ گزینه مطلوبی نیست. زیرا اصولا تخصیص سوبسید و کاغذ دولتی؛ راه را برای ایجاد فسادهای مالی و اقتصادی باز میگذارد. اگرچه اصل؛ بر برائت است، اما شرط عقل آن است که راه را بر بروز فساد ببندیم. بر این اساس؛ تخصیص سوبسید کاغذ؛ خواسته و ناخواسته باعث میشود عدهای تنها با انگیزه تجارت کاغذ، به عرصه نشر پا بگذارند. مثل ناشران تازهکاری که در سالهای تخصیص سوبسید؛ حواله خود را بلافاصله پس از تحویل، در بازار کاغذفروشان به پول تبدیل میکردند. اما راه دوم، که راه منطقیتر و پسندیدهتری برای ناشران به شمار میآید؛ خرید متوازن و عادلانه کتاب، توسط ارشاد از ناشران است. این روند اگر به صورت مشخص و با میزانهای معلوم، عملی شود، میتواند تاثیر چشمگیری را در کنترل قیمت کتابها داشته باشد. این راه؛ فواید دیگری را نیز به همراه دارد که یکی از آنها غنیشدن کتابخانههاست.
* مدیر نشر روشنگران و مطالعات زنان
منبع: ایلنا
