روز ۲۲ بهمن در مسیر راهپیمایی پرشور مردم ایران پیامکی از یک دوست به دستم رسید که مرا در حیرت و حسرت فرو برد: «مراسم تشییع پیکر سردار حاج احمد سوداگر، فردا ۹ صبح، مسجد ستادکل»، عمیقا داغدار شدم چرا که او برایم دوستی عزیز، آموزگاری مهربان و مشاوری امین بود. این روزها فرصت بیشتری پیش می‌آمد که درباره جنگ و چگونگی حفظ دستاوردهای آن و نفوذ دادن مبانی، مفاهیم، معانی و معارف دفاع مقدس به دانشگاه، با او گفت‌وگو نمایم.
گاهی هم از رهگذر همین جلسات لحظاتی فراهم می‌شد که حال و هوای امروزمان، خاطرات شهیدان و غمی که از هجران آنها برایمان می‌گذرد را به نقد، بررسی و مرور بنشینیم. حاج احمد از جاماندگان قافله شهادت بود.
پای راستش را ۳۱ سال پیش در کرخه به صندوق ذخیره بهشت سپرده بود و در عملیات غرورآفرین والفجر ۸ که خود مسوولیت اطلاعات این عملیات را عهده‌دار بود، دچار عارضه شیمیایی شده بود و با جسمی پر از تیر و ترکش بارها تا مرز شهادت پیش رفته بود ولی پس از این همه رنج و درد، نه تنها ماموریت خود را تمام شده تلقی نکرده بود بلکه در عرصه‌گاه‌های سخت و خطر همچنان عاشق، صادق، پرتلاش و آماده به کار بود.
سوداگر از استعداد، فهم و نبوغ فوق‌العاده‌ای برخوردار بود و همین ویژگی در جنگ از او فرماندهی زیرک برای طراحی، شناسایی و تحلیل عملیات‌ها ساخته بود. او در هر زمینه‌ای با انگیزه، دست پر و اطلاعات کامل وارد می‌شد و ابعاد و جنبه‌های مختلف کار را مورد توجه قرار می‌داد. دو ماه پیش در یک سمینار دانشگاهی با موضوع «بررسی علل و عواقب شیوع سریال‌های ماهواره‌ای»، به اتفاق شرکت کردیم، در آن جلسه اساتیدی از حوزه ارتباطات، مدیریت فرهنگی، دیپلماسی و روانشناسی حضور داشتند، از زوایای گوناگون به این مساله پرداخته شد ولی انصافاً ایشان از همه راحت‌تر، جامع‌تر و عملیاتی‌تر صحبت کرد و راهکارهای خوبی نیز ارائه نمود.
خیلی از دوستان دانشگاهی که سردار را از زمان کار و تحصیل در دانشگاه می‌شناختند، نمی‌دانستند یک پای او مصنوعی است و قلبش هم با باتری کار می‌کند و حتی چنین تصوری را هم به خیال خود راه نمی‌دادند. او راست‌قامت بود، تند و تیز بود. شاید حداقل دو برابر یک انسان فعال تلاش می‌کرد. ساده، بی‌تکلف و شوخ طبع بود. لبخند بخشی از سیمای او تلقی می‌شد و در همه حال همراهش بود. واقع‌بین و ژرف‌اندیش بود و در یک کلام خدمتگزاری پرکار و بی‌منت بود.
 سوداگر بعد از جنگ هیچ وقت جنگ، شهیدان جنگ و پاسداری از ارزش‌ها، هنجارها و دستاوردهای آن را فراموش نکرد و همواره به دنبال اتخاذ تدابیر، راه­ها و روش‌هایی بود که تعالیم حیات‌بخش، فرهنگ انسان ساز و زندگی سرشار از پاکی و زیبایی ناشی از عقیده و جهاد بچه‌های جنگ را که باور عمیق آن­ها بود به نسل‌های بعدی منتقل کند.
کارهای سردار همگی از دغدغه‌های او نشات می‌گرفت و البته بر پایه بصیرت و کارشناسی بود؛ چه آن دسته که به عملیات‌های موفق در ۸ سال دفاع مقدس انجامید و در کارنامه جنگ ثبت و ضبط است و چه آن بخشی که در دانشگاه‌ها تحت عنوان «آشنایی با مبانی و معارف دفاع مقدس» در ردیف واحدهای آموزشی قرار گرفت و راه ورود سرداران جبهه و جنگ که هر یک الگویی سازنده و جذاب برای جوانان محسوب می‌شوند را به دانشگاه‌های کشور باز کرد یا راهی که او اخیرا در مقاطع تحصیلات تکمیلی برای تخصصی کردن این درس در دانشگاه‌ها طراحی کرده بود و به شدت پی‌گیر بود و خوشبختانه مراحلی از آن هم به سرانجام رسید و امید آن که رئیس آتی پژوهشگاه به سرعت به تکمیل آن همت گمارد.
این اواخر در نظر داشت با مجموعه‌ای از فرماندهان با یک نگاه علمی بار دیگر سرگذشت جنگ را از سر مرور کند و دنبال طراحی پژوهش‌های بنیادی و کاربردی خاص و تهیه و تدوین مقالات علمی ـ پژوهشی بود تا آنچه در عرصه عمل و ابتکار اتفاق افتاده را ثبت بین‌المللی کند. برای تحقق این هدف عالی خود را مکلف به ادامه تحصیل در مقطع دکترا و تلاش علمی در دانشگاه کرده بود و دوستان دیگر را نیز به این کار تشویق و ترغیب می‌کرد، می‌گفت: بازماندگان دفاع مقدس باید وارد میدان جهاد علمی شده و به معنای واقعی و دانشگاهی از کم وکیف و چند و چون کار پژوهشی سردرآورند و هر یک پژوهشگری­ برتر و صاحب سبک و اعتبار باشند.
در مراسم وداع با پیکر سردار حاج احمد سوداگر، اقشار مختلف مردم، فرماندهان، روحانیون، ارتشی‌ها، سپاهی‌ها، بسیجی‌ها، دانشگاهی‌ها و... حضور خودجوش و پرمعنایی داشتند که خود شاهدی بر عظمت، ژرف‌نگری، ساده‌زیستی و ولایت­مداری این پرورش یافته مکتب اسلام، امام و شهیدان بود. این ضایعه جبران‌ناپذیر را به محضر مقام معظم رهبری امام خامنه‌ای، مردم مومن و مقاوم دزفول، فرماندهان و همرزمان شهید، خانواده ارجمند این عزیز سفر کرده، همسر و فرزندان داغدارش تسلیت عرض نموده و از درگاه خداوند متعال برای این شهید سعید آرزوی علو درجات و رحمت واسعه الهی مسالت می‌نماید.
یادش گرامی و راهش پر رهرو باد.
* معاون فرهنگی واحد علوم و تحقیقات