كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان در دهه 40 تاليف كتاب‌هايي براي كودكان را به شاعران و نويسندگان آن روزگار سفارش داد كه در ميان كتاب‌هاي آن گروه آثاري از نيما يوشيج، بهرام بيضايي، عباس كيارستمي، جواد مجابي و... را مي‌توان ديد. از ميان آنان كساني چون احمدرضا احمدي و نادر ابراهيمي در نوشتن براي بچه‌ها جديت بيشتري به خرج داده و به نويسندگان حرفه‌اي اين حوزه تبديل شدند، هر چند كه براي بزرگ‌تر‌ها هم مي‌نوشتند. حضور اين نويسندگان در كوتاه‌مدت براي الگوسازي مفيد واقع شد و موجي از كتاب‌هاي نمونه‌اي در كانون توليد شد. احمد شاملو با اينكه براي كودكان نوشت از اين گروه نبود. اينكه چه ضرورتي شاملو را به نوشتن براي كودكان كشانده است، جاي بحث دارد اما شاملو به هر حال به حوزه‌هاي مختلفي سرك كشيده و يكي از اين حوزه‌ها هم ادبيات كودك است. اما در ميان همه دلايلي كه مي‌توان از ورود شاملو به ادبيات كودك نام برد، از همه بيش‌تر «آشنايي او با فرهنگ عامه» در نوشتن او براي كودكان تاثيرگذار است.
مجموعه فعاليت‌هاي شاملو براي كودكان نيز حوزه‌اي متنوع را در بر مي‌گيرد؛ شعر، داستان، ترجمه، برنامه تلويزيوني و راديويي و همچنين خواندن شعرهاي شاعران بزرگ فارسي براي كودكان در چند كاست از فعاليت‌هاي اوست. او بخشي از آثارش را با عنوان آثار كودك و نوجوان جدا كرده است اما بخشي از آثارش در ميان كتاب‌هايش چاپ شده و بعدها به خاطر نزديكي‌اش به دنياي كودكي جزو كارهاي كودكش منتشر شده است. قصه خروس‌زري پيرهن‌پري، قصه منظوم چي شد كه دوستم داشتن، قصه ملكه سايه‌ها، قصه هفت كلاغون و همچنين ترجمه‌هايي مانند «شهريار كوچولو (شازده كوچولو)»، «سه بزغاله و ني‌لبك جادو»، «روباه پير و زاغي بي‌تدبير» و «اشك تمساح» از آثاري است كه شاملو آن را براي مخاطب كودك و نوجوان منتشر كرده است. بيشتر اين آثار قصه است اما شاملو چند شعر معروف‌تر دارد كه در مجموعه شعرهايش منتشر شده و سپس به‌عنوان آثاري براي كودكان در سال‌هاي بعد منتشر شده‌اند كه معروف‌ترين آنها «پريا» و «دختراي ننه دريا» است. اين شعر‌ها بيشتر از اينكه حاصل دغدغه‌هاي كودكانه شاملو باشد، حاصل شناخت و تسلط شاملو به ادبيات عامه است. پريا و دختراي ننه دريا و چند شعر ديگر از اين دست، نوعي آزمايش در بهره‌گيري از ادبيات عاميانه در ادبيات امروز است.
درونمايه اين شعر‌ها نيز چندان ارتباط مستقيمي با دنياي كودكان ندارد. ظاهر كودكانه‌نماي اين شعرها بهانه‌اي است تا شاملو حرف اصلي‌اش را بزند. درواقع زبان كودكانه اين شعر راه فراري است براي پرداختن به سياست در كشوري كه سانسور در آن حاكم است. با اين همه شاملو به خاطر تسلطي كه در زبان عاميانه دارد و نزديكي زبان عاميانه با دنياي كودكان، توانسته در ايجاد فضايي نو براي ادبيات كودك كمك كند. هم چنانكه در ادبيات غرب گروهي از داستان‌ها اگرچه براي كودكان نوشته نشده بودند اما رفته‌رفته به خاطر علاقه بچه‌ها به آنها به دنياي كودكان فراخوانده شده و ژانري خاص را تشكيل دادند كه بسياري از آثار كلاسيك ماجرايي در آن قرار مي‌گيرد، اين شعرهاي شاملو با استقبالي كه از آن شده است، نوعي از شعر فراخوانده شده به دنياي ادبيات كودكان است.اگر بخواهيم از جنبه آسيب‌شناسانه به دنياي داستان‌ها و شعرهاي شاملو براي كودكان نگاهي بيندازيم بزرگ‌ترين ايرادش، وجود دوگانه‌هاي مطلق خوب و بد است، وجود ديو و فرشته. البته اين دوگانه‌سازي‌ها حتي در شعرهاي بزرگسال شاملو نيز ديده مي‌شود. او در شعر خود، مدام در حال خط‌كشي است. خط كشي ميان حق و باطل، به زباني ديگر، ستمديده و ستمكار. همين خط‌كشي به دنياي آثار كودكانش هم وارد شده است. بخشي از اين خط‌كشي تحت‌تاثير زمانه است. زمانه شاملو زمانه خط‌كشي‌هاست؛ زمانه آرمان‌هاي بزرگ و دشمنانش. او نيز لاجرم در آثارش ناگزير به پررنگ‌كردن دوست و دشمن است و همين به دنياي ادبيات كودكش هم راه مي‌يابد. در كارنامه شاملو براي كودكان كه از برنامه تلويزيوني تا راديويي و از ترجمه تا تاليف و قصه‌خواني در آن ديده مي‌شود، زبان خاص كودكانه به جز در همين شعرها ديده نمي‌شود. در اين شعرها به خاطر نزديكي ادبيات عامه با ادبيات كودك، نوعي خاص از زبان كودكانه شكل گرفته كه اگرچه گاهي نيازمند راهنمايي و معناكردن لغات است اما به هر حال جذابيت‌هايي ويژه خود را دارد اما در ديگر آثارش حتي مانند ترجمه شازده كوچولو ما با زبان ويژه‌اي كه خاص كودكان باشد، روبه‌رو نيستيم، هر چند كه زبان ساده‌تر و سرراست‌تر شده است.