فيلمساز سرشناس لهستاني، ۳۰ سال تمام از حضور در آمريكا و تمام كشورهايي كه ممكن بود او را به جرم تجاوز به يك دختر ۱۳ ساله دستگير كنند، فرار كرد
اما در هفتهاي كه گذشت، در سفري ساده و تكراري به سوئيس حكم بازداشت او صادر شد تا دوباره زير و بم آن پرونده قديمي به بيرون درز پيدا كند.
آیدا آزاد: رومن پولانسكي، يك روز معمولي از فرانسه به سوئيس رفت تا در مراسم تقديري كه در جشنواره فيلم زوريخ برايش تدارك ديده بودند شركت كند. يك روز معمولي، شبيه به همه آن سفرهاي متعددي كه به سوئيس داشته است، غافل از اينكه پليس كاليفرنيا با مقامات دولتي سوئيس مذاكره كرده و تصميم گرفتهاند تا پس از ۳۰ سال پروندهاي كه به نام او در دادگاه كاليفرنيا باز شده را ببندند و خيال خودشان را راحت كنند.
رومن پولانسكي، امروز ۷۶ ساله است، تا به حال ۳۰ فيلم سينمايي را كارگرداني كرده و از بين اين ۳۰ فيلم، ۱۰ فيلم مهم به سينماي جهان هديه داده است. اما او در سن ۴۶ سالگي، در دفتر جك نيكلسون، به دختري ۱۳ ساله تجاوز كرده و نميتواند از زير بار آن تجاوز شانه خالي كند. پولانسكي، در آن روز، به دختر مشروبات الكلي نوشانده، و او را فريب داده و به او تجاوز كرده است. آن دختر ۱۳ ساله، امروز ۴۴ ساله است، سه فرزند دارد و منابع مختلف درباره نظر آن زن، حرفهاي متفاوتي ميزنند. گروهي از زبان او ميگويند ديگر پيگير شكايتش نيست و گروهي ديگر ميگويند او همچنان و با جديت شكايتش را دنبال ميكند.
پليس كاليفرنيا، بيش از ۳۰ سال تلاش كرده بود تا اين پرونده را به مراحل نهايي برساند اما پولانسكي حاضر نبود به آمريكا بازگردد. حداقل پس از آنكه دادگاه ميرفت تا حكم محكوميت او را صادر كند، او از آمريكا به فرانسه فرار كرد و ۳۰ سال بهعنوان يك لهستاني يهودي ساكن فرانسه زندگي كرد. در سال 2002 براي فيلم «پيانيست» بهعنوان كارگردان برگزيده اسكار انتخاب شد، اما حتي در اين مراسم ساليانه شركت نكرد، مبادا پليس بخواهد او را بهخاطر جرمش روانه زندان كند. از منظر قوانين آمريكايي، ارتباط جنسي با دختر زير ۱۶ سال، جرم محسوب ميشود و قابليت پيگرد قانوني دارد. به همين خاطر بود كه پولانسكي در اولين قدم، اين تجاوز را پذيرفت و در مرحله دوم، پيش از آنكه دادگاه حكم به زندان بدهد از آمريكا فرار كرد. حالا اما، پيگيريهاي پليس كاليفرنيا نتيجه داده است و فعالان سينمايي و حقوقي به تكاپو افتادهاند تا جلوي اين رسوايي ۳۰ ساله را بگيرند.
حالا پليس آمريكا، خبر ميدهد كه يكبار در سال ۲۰۰۵ از پولانسكي خواسته تا به آمريكا بيايد و تكليف اين پرونده را روشن كند و يكبار هم در سال ۲۰۰۷ از دولت اسرائيل خواسته تا او را دستگير كنند اما پولانسكي فرصتي پيدا كرده و از اين كشور گريخته است و در تمام اين سالها، در كشور محبوبش، فرانسه زندگي گذرانده. اتفاقا بعد از دستگيري كارگردان «بچه رزماري»، اولين كشوري كه واكنش نشان داد، همين فرانسه بود. فردريك ميتران، وزير فرهنگ فرانسه، ايالاتمتحده را براي تاكتيكهاي خود در پيگيري يك پرونده قديمي، مورد انتقاد قرار داد. او گفت: «پولانسكي زماني به زندان افتاد كه راهي يك رويداد سينمايي بود كه قرار بود از او تقدير كند. اين مساله ترسناك است.» ميتران افزود: «او به دام افتاد. همان طور كه يك آمريكايي سخاوتمند هست، يك آمريكايي ترسناك هم هست و اين آمريكايي ترسناك، تازه چهره خود را نشان داده است.» اما تنها فرانسه و مقامات اين كشور نيستند كه به دنبال راهحل براي پولانسكي ميگردند. لهستان نيز بلافاصله پس از شنيدن خبر، واكنش نشان داد و در نامهاي به كلينتون خواستار آزادي پولانسكي شد. از آنجايي كه پولانسكي در سوئيس بازداشت شده است، نگاه نامطمئني نيز به پليس اين كشور به وجود آمده، مخصوصا كه پيش از اين، كارگردان «چاقو در آب» بارها و بارها به سوئيس سفر كرده و اتفاقي برايش نيفتاده است. به همين خاطر، يك سخنگوي وزارت امور خارجه سوئيس اعلام كرد، كوشنر، وزير امور خارجه فرانسه، نامهاي هم از طرف پولانسكي به همتاي سوئيسي خود ميشلين كالمي-ري ارسال كرده است. دوريس لوتار وزير اقتصاد سوئيس هم گفته است كشور او جز اجراي حكم بازداشت بينالمللي پولانسكي انتخاب ديگري نداشت. او در پاريس به خبرنگاران گفت: «آمريكاييها عميقا بر اين باور هستند كه بازداشت آقاي پولانسكي ضروري است.»
كارگردان « tess»، « Chinatown»، « اليور توئيست»، و چند فيلم مهم و معتبر ديگر، همان كسي كه معتقد است عشق بايد شگفتانگيز باشد، وگرنه حوصله آدم را سر ميبرد و چيزي كه حوصله آدم را سر ببرد، ديگر عشق نيست، حالا در مخمصه بدي گرفتار شده.
بعد از 30 سال او را به نقطهاي بازگرداندهاند كه از آن فرار كرده بود و هيچكس نميتواند پاسخگوي اين سوال مهم باشد كه آيا، بايد او را از اين مخمصه نجات داد، تنها بهخاطر شهرت و محبوبيتش، يا او بايد مجازات عملش را پس بدهد؟
پليس كاليفرنيا كه اعتقادي به آزادي او ندارد و اگر حدس و گمانها درست از آب دربيايد، پولانسكي بايد ۳۰ سال آينده زندگياش را در زندان بگذراند. به اين ترتيب، تازهترين فيلم او، «روح» كه فيلمبردارياش تمام شده و مراحل فنياش هم تا نيمه راه آمده است، اتفاقا بخشي از مراحل فني اين فيلم در همين كشور سوئيس انجام شده- تبديل به فيلمي ناتمام ميشود و كارگردان، به آن اعتقاد قديمياش كه زندگي بايد هيجانانگيز باشد، ميرسد.
