تيم جامائيكا با قهرماني در مادههاي سرعتي جام جهاني دووميداني و كسب هفت مدال طلا جايگاهش را بهعنوان كشور اول در دوي سرعت تثبيت كرد اما جامائيكاييها در اين جام جهاني با اخبار منفي هم خبرساز شدند.
فرهيختگان: تيم جامائيكا موفق شد قهرماني مسابقه 4 در 100 متر جامجهاني دووميداني برلين 2009 را به دست آورد. اوسين بولت، كسي كه دو ركورد 100 متر و 200 متر را به دست آورده پس از كسب سومين مدال طلاي خود به خبرنگاران گفت: «فقط سعي ميكنم كه تا پايان فصل مصدوم نشوم و به تعطيلات بروم. ميخواهم خوش بگذرانم و شب دير به خانه برگردم. خيلي خستهام. دارم ميميرم. وقتي موقع دويدن چوب را به آسافا پاول دادم خيلي خوشحال بودم.»
پاول، هموطن بولت كه در دوي 100 متر سوم شده بود قرار نبود در فينال دوي امدادي شركت كند. او اما گفت: «حس كردم آنها به كمك نياز دارند. اوسين به تنهايي نميتوانست به آنها كمك كند. براي همين آمدم و هر كاري توانستم انجام دادم.»
اگر كشور جامائيكا به دنبال يك شعار براي تبليغ خودش بود، ميتوانست از عبارت «سريعترين كشور جهان» استفاده كند. جامائيكا را دوندههاي اين كشور سال گذشته در بازيهاي المپيك پكن به اين مقام رساندند، زماني كه پس از سالها به سلطه ايالاتمتحده، همسايه بزرگتر، پايان دادند با يك دونده 21 ساله به نام اوسين بولت كه هم در 100 متر و هم در 200 متر در آشيانه پكن ركورد شكست و حيرت همه را برانگيخت و البته با زنانشان كه با بردن هر سه مدال در 100 متر تاريخساز شدند. اين براي اولينبار در تاريخ بازيهاي المپيك بود كه برندگان طلا، نقره و برنز از يك كشور ميآمدند. جامائيكاييها حالا در جام جهاني برلين از موقعيت برترشان دفاع كردند. نه فقط با تكرار قهرمانيها و ركوردشكنيهاي بولت در 100 متر و 200 متر و تكرار قهرمان شلي-آن فريزر در 100 متر زنان، بلكه همين طور با مدالهاي طلايشان در دوي امدادي سرعت، هم در بخش زنان و هم در مردان. آمريكاييها اصلا حرفي براي گفتن نداشتند، چون نه تيم دوي امدادي زنانشان و نه تيم مردانشان به فينال دوي چهار در صد متر راه نيافتند.
اوليويا گرانگه وزير ورزش جامائيكا هم به برلين آمده تا با تيم جشن بگيرد. او پس از ركوردشكني بولت در دوي صد متر گوشي تلفن همراهش را به او داد تا نخستوزير اين كشور شخصا به بولت تبريك بگويد. اما او آمده بود تا از ورزش كشورش هم دفاع كند. چون پيش از آغاز جام جهاني برلين دوندگان جامائيكايي با اخبار منفي در مورد دوپينگ و بينظمي و اختلاف خبرساز شده بودند.
سال گذشته به ابتكار خانم گرانگه بود كه در جامائيكا يك قانون براي مبارزه با دوپينگ به تصويب رسيد و آژانس ضددوپينگ هم تاسيس شد. همين آژانس در آغاز كارش به يك موفقيت رسيد و چند هفته پيش از جام جهاني دست پنج دونده جامائيكايي را كه در آزمايش دوپينگ معلوم شد از مواد محرك استفاده كردهاند رو كرد. با اين حال پس از كلي جنجال، فدراسيون دووميداني جامائيكا در نهايت اجازه داد تا اين پنج دونده در جام جهاني شركت كنند و تازه در جريان مسابقات بود كه آژانس ضددوپينگ جامائيكا نسبت به حضور اين دوندگان اعتراض كرد. اوليويا گرانگه اما در برلين تلاش كرد اين رسوايي را جمع كند. او گفت در جامائيكا سيستم كنترل دوپينگ وجود دارد و نمونههاي گرفته شده در آزمايشگاههاي شناختهشده هم آزمايش ميشوند.
دومين جنجال مربوط به تيم دوي جامائيكا ديگر به دوپينگ ارتباطي نداشت. ماجرا بروز اختلاف در درون فدراسيون دووميداني جامائيكا بود. استيفن فرانسيس سرمربي تيم ملي با ورزشكارانش به ايتاليا رفته بود تا آنها را براي جام جهاني آماده كند، در حالي كه قرار بود اردوي رسمي تيم طبق برنامه فدراسيون در «هرتسوگنائوراخ» آلمان برپا شود. به دنبال آن فدراسيون جامائيكا كه در كل رابطه خوبي با فرانسيس ندارد، شش دوندهاي را كه با او به ايتاليا رفته بودند از حضور در تيم ملي محروم كرد. در ميان آنها شلي- آن فريزر قهرمان 100 متر المپيك و جهان و آسافا پاول ركورددار سابق دوي صد متر و برنده مدال برنز اين جام جهاني هم بودند. همين طور ملين واكر قهرمان دوي چهارصد متر با مانع زنان المپيك و شريكا ويليامز برنده مدال نقره 400 متر المپيك. اما لامين دياك رئيس فدراسيون بينالمللي دووميداني (ياف) نميتوانست يك جام جهاني را بدون ستارگاني چون آنها تصور كند و جامائيكاييها را متقاعد كرد كه اين محروميت را لغو كنند. پير وايس دبيركل ياف گفت: «ما ميخواستيم از كيفيت جامجهاني دفاع كنيم و براي همين با فدراسيون دووميداني جامائيكا در مورد تصميمشان صحبت كرديم. نيازي به محروم كردن تيم جامائيكا نبود.» اگر دياك دخالت نكرده بود، جامجهاني برلين كمي از جذابيتش را از دست ميداد.
در هر صورت وقتي جامجهاني آغاز شد، آرامش به تيم جامائيكا بازگشته بود و دوندگان هم همان كاري را كردند كه از همه چيز بهتر بلدند: سريع دويدن. آنها تا شنبه، يك روز مانده به پايان مسابقات هفت مدال طلا برده بودند، دقيقا به اندازه آمريكا. كشوري كه با 8/2 ميليون نفر (به اندازه جمعيت استان آذربايجانغربي)، جمعيتش يكصدم جمعيت ايالاتمتحده است. فارغ از جمعيت كمتر، سطح درآمد و امكانات كشور فقير جامائيكا اصلاً با همسايهشان قابل قياس نيست اما جامائيكاييها در سالهاي گذشته كمبودهايشان را با برنامهريزي و ايجاد ساختار جبران كردند. با يك سيستم بينظير كشف استعداد و پرورششان كه برخلاف سالهاي دورتر جلوي جذبشان توسط كانادا و آمريكا را ميگيرد؛ علاوهبر آن برگزاري مسابقات منظم و داراي سازماندهي خوب كه از تلويزيون هم جلوتر از فوتبال و بسكتبال پخش ميشود.
استيفن فرانسيس سرمربي تيم جداي اين عوامل، موفقيت دووميداني كشورش را با يك افسانه توضيح ميدهد. افسانه نوادگان بردههاي آزادشدهاي كه حالا در پيست دووميداني خود را مطرح ميكنند. او به روزنامه آلماني «فرانكفورتر آلگماينه» گفت: «از سواحل غربي آفريقا كشتيكشتي انسان به همه دنيا حمل شد اما فقط در ميان جامائيكاييها شما اين قدر مقاومت و نافرماني ميبينيد.» يك دليل ديگر هم به گفته او همين زندگي در فقر است. بهعنوان نمونه شلي، آن فريزر و اوسين بولت قهرمانان دوهاي صدمتر زنان و مردان، در مناطق فقيرنشين و در شرايطي بد بزرگ شدند. فرانسيس ميگويد: «فقر يك مزيت بزرگ در ورزش قهرماني بهشمار ميرود. حتي انسانهايي كه تغذيه بدي داشتهاند هم ميتوانند رشد كنند.»
