ملیحهسادات حسینی: بحث استرداد لایحه برنامه پنجم از سوی دولت در حالی است كه مهرداد بائوج لاهوتی نماینده اصولگرای مجلس بر این عقیده است كه دولت اگر اعتقادی به قوه مقننه داشت بعد از تاخیر شش ماهه جهت ارسال این لایحه اكنون خواستار استرداد آن نبود.
متن كامل این گفتوگو را حول محور استرداد لایحه پنجم و بحث نظارتی مجلس از حلقههای مفقودشده این دوره از پارلمان با هم میخوانیم:
آقای لاهوتی به نظر شما چرا دولت بحث استرداد لایحه برنامه پنجم را مطرح كرده است؟
البته دولت اولین باری نیست كه این كار را انجام داده است. استرداد لایحه از سوی دولت در حالی است كه اولا دولت این لایحه را با شش ماه تاخیر به مجلس فرستاده و حال كه بیش از ۹۰ درصد مصوبات آن از سوی كمیسیون تلفیق مورد بررسی قرار گرفته، دولت درخواست استرداد آن را داده است. دولت باید این موضوع را در نظر بگیرد كه اینجا قوه مقننه است. قرار نیست هر لایحهای را كه دولت میدهد عین همان در مجلس تصویب شود. اگر اینگونه است پس دیگر لزومی ندارد دولت لایحههای خود را به مجلس بفرستد. خودش همانطور كه صلاح میداند آنها را تصویب كند یا به قول معروف خودش ببرد و بدوزد و دیگر احتیاجی به مجلس و گذاشتن وقت نیست. من فكر میكنم آقای احمدینژاد اصلا اعتقادی به قوه مقننه ندارد. اگر اعتقادی از طرف ایشان بود، حتما ایشان به قوه احترام میگذاشتند. دولت یك لایحه را به مجلس داده و مجلس هم شروع به بررسی كرده حالا ایشان میگویند كه چرا تغییر كرده؟ آقای احمدینژاد باید بدانند كه مجلس وظیفهاش شفافسازی و انطباق با سند چشمانداز است.
استرداد لایحه آیا منافاتی با قانون ندارد؟
استرداد لایحه كاملا برخلاف قانون است. دولت اگر بخواهد لایحه خود را پس بگیرد این راهش نیست. با ارسال نامه كه نمیشود لایحه را به صورت قانونی پس گرفت. دولت برای این كار باید به صحن مجلس میآمد. اگر واقعا استدلال كارشناسی وجود دارد خود دولت باید به صحن میآمد و حرفش را میزد. مگر در تمام مراحل كمیسیونها نمایندگان دولت حضور ندارد كه حال ایشان خواستار بازپسگیری این لایحه شدند.
ایراداتی كه از سوی دولت مطرح شده بیشتر به كدام قسمتهای بررسی شده این لایحه از سوی مجلس برمیگردد؟
به هیچكدام از بخشها. ببینید، اینها اعتقادشان این است كه آن چیزی كه ما به مجلس دادهایم همان باید بدون هیچ كم و كاستی تصویب شود. این توقع رئیسجمهور در حالی است كه در تمام طول جلساتی كه از سوی كمیسیون تلفیق برای بررسی لایحه برنامه پنجم تشكیل شده بود نمایندگان دولت حضور داشتند. حالا این سوال پیش میآید كه این نمایندگان كه از سوی دولت انتخاب شدهاند آیا دارای اختیار نیستند كه حال آقای احمدینژاد خواستار بازپسگیری این لایحه است.
اشاره به این موضوع كردید كه استرداد به این شكل با قانون منافات دارد؟ روال قانونی برای استرداد به چه شكل است؟
روال قانونی این است اگر استرداد كتبی داده شود باید در صحن مطرح و درخصوص آن رایگیری شود. تذكراتی هم كه نمایندگان در این خصوص دادند همین است. حاضرا آقای ابوترابی گفتند طی جلسهای كه با آقای احمدینژاد داشتند قرار شد نقطهنظرات دولت هم بیان شود كه شاید احتمالا دولت دیگر از استرداد این لایحه انصراف بدهد. دولت اگر استدلالی دارد، بهتر آن بود برای بیان استدلال خود از روشهای بهتری استفاده كند نه اینكه با فرستادن نامه خواستار استرداد آن شود. آقای احمدینژاد باید این موضوع را در نظر بگیرد كه نزدیك به ۳۰۰ نماینده در مجلس بهعنوان نمایندگان مردم در ساختمان پارلمان حضور دارند. نمایندگان اینجا دارند قانونی را وضع میكنند كه باید این قانون طی پنج سال آینده اجرا شود. این قانون باید به گونهای شفاف شود كه ماهم بتوانیم بر آن نظارت كنیم. این قانون باید در راستای سند چشمانداز باشد.
جلسهای كه در همین خصوص با آقای احمدینژاد برگزار شد، در این جلسه چه گذشت؟
از جزئیات جلسه اطلاع خاصی ندارم. جمعبندی این جلسه بر این بود كه اگر آقای احمدینژاد روی برخی از موارد ایراد دارد روی آن بررسی بیشتر انجام بگیرد.
نمایندگان دولتی كه در جلسات كمیسیون تلفیق حضور داشتند از سوی چه كسانی برای حضور انتخاب میشوند؟
خود دولت این نمایندگان را میفرستد و قطعا ازسوی شخص آقای احمدینژاد برای حضور در جلسات انتخاب میشوند. این نمایندگان در جلسات حضور داشتند و استدلالهای كارشناسی خود را هم ارائه دادهاند. حالا قرار نیست كه آقای احمدینژاد به یكباره خواستار باز پسگیری لایحه شود. ببینید باید این موضوع را در نظر گرفت كه مصوبات كمیسیون تلفیق وحی منزل نیست. بلكه این مصوبات بعد از كمیسیون باید به صحن مجلس بیاید. دولت میتواند وقتی كه لایحه به صحن میآید حتی صورتمساله را تغییر بدهد. پس گرفتن لایحه از سوی آقای احمدینژاد كاری خلاف اخلاق است.
آیا این امكان وجود دارد كه دولت تمام تغییرات مجلس را به صورت اولیه آن برگرداند و شرط اجرای آن را بر ثابت ماندن لایحه اولیه منوط كند؟
من بر این عقیده هستم كه این موضوع هم مانند سایر موضوعات دیگر قابل حل است. در هر صورت دلیلی نمیبینم كه دولت در حالت كنونی فضای جامعه را ملتهب كند.
پس به عقیده شما اعمال این نظرات تنها به غبارآلودكردن روابط منجر میشود. با این حساب شما با تشكیل كارگروهی جهت حل اختلافات دولت و مجلس موافق هستید؟
اختلافی وجود ندارد. من با تشكیل كار گروه مخالفم. تشكیل كارگروه به معنای ضعف مجلس است. زمانی كه ۱۳ كمیسیون تخصصی در مجلس وجود دارد دیگر تشكیل كارگروه معنایی ندارد. یعنی همه كمیسیونهای تخصصی مجلس یك كارگروه به حساب نمیآید؟ كمیسیون تلفیق مجلس كارگروه نیست؟ حالا حتما باید ۴ تا آدم دیگر انتخاب شوند و جلسه تشكیل بدهند. این كار كار پسندیدهای نیست. بلكه این كار توهین به مجلس به شمار میرود.
راهكار برای جلوگیری از این بیاحترامی به شأن پارلمان و نمایندگان چیست؟
ببینید، مجلس از اختیارات نظارتی خودش استفاده نمیكند و به عقیده من ضعیفترین مجلس در استفاده از اختیارات نظارتی خود بهشمار میرود. اگرچه مجلس هشتم در قانونگذاری مجلس محكمی است، اما متاسفانه در بحث استفاده از ابزار نظارتی خود ضعیفترین مجلس به شمار میرود.
به نظر شما علت سستی نمایندگان در استفاده از ابزارهای نظارتی چیست؟
من فكر میكنم شاید به آینده خودشان امیدوار نیستند. شاید حفظ خودشان مهمتر باشد. من فكر میكنم فشارها و نوع برخوردها با نمایندگان آنقدر زیاد شده كه دیگر آنها جسارت برخورد و استفاده از ابزارهای نظارتی خود را ندارند.
این فشار از بیرون؟
بله. فشارها در هر صورت متفاوت است. فشارها روی نمایندگان مختلف وجود دارد. این فشارها باعث شده كه مجلس در بحث استفاده از ابزارهای نظارتی خود ضعیف باشد. این برخورد كردن به معنای این نیست كه دولت در یك طرف قضیه و مجلس در طرف دیگر آن قرار دارد. هدف همه برخوردها این است كه اصلاحاتی صورت بگیرد. متاسفانه ما در بعضی از موارد شاهد هستیم كه دولت با قرار دادن فشار روی مردم و تحمیل آن بسیاری از مواردی را كه مجلس یا مجمع تشخیص مصلحت نظام تصویب كرده میگوید كه آن را اجرا نمیكنم.
یعنی چون مجلس آن را تصویب كرده یا مجمع، دولت آن را اجرا نمیكند؟
بله. دولت میگوید چون این طرح بوده و لایحه پیشنهادی از سوی دولت نبوده است و چون به مجمع تشخیص مصلحت نظام برای تصویب رفته دیگر قانون نیست.