سمیرا زمانی:سالهاست كه كنكور در ایران برگزار میشود اما بحث حذف این كابوس بزرگ برای دانشآموزان كمتر از پنج سال است كه بحث اصلی در كمیسیون آموزش مجلس و دولت شده است. قانون نحوه ساماندهی پذیرش دانشجو یا همان حذف كنكور از سال ۸۵ تصویب و براساس آن قرار شد از سال ۹۰ كنكور حذف شود اما با توجه به اینكه اقدام جدیای برای اجرای آن صورت نگرفت، مسوولان دولت و مجلس تصمیم به تاخیر در اجرای آن گرفتند و درنهایت براساس آخرین تصمیمگیریها قرار شد اجرای این قانون در سال ۹۳ اجرایی شود و این موضوع به این معناست كه هنوز سه كنكور دیگر در ایران برگزار خواهد شد.
قبل از انقلاب ظرفیت پذیرش در دانشگاهها بسیار محدود بود و شاید در آن زمان برگزاری كنكور برای پذیرش دانشجویان روش مناسبی بود اما با پیروزی انقلاب و تاسیس دانشگاههای غیردولتی ازجمله دانشگاه آزاد اسلامی دیگر به یدك كشیدن نام دانشجو یك آرزوی محال نیست.
از دید بسیاری از خانوادهها كنكور یك غول بیرحم است كه نهتنها روحیات دانشآموزان بلكه حتی خانوادههایشان را ماهها یا حتی سالها به بازی میگیرد، خیلی از خانوادهها برای آسایش فرزندانشان و جلوگیری از بسیاری از لطمههای روحی ناشی از استرس كنكور و عدمورود به دانشگاه هزینههای زیادی را متحمل میشدند و در بسیاری از موارد جوانانی كه میتوانستند برای كشور مثمرثمر باشند، برای تحصیل به كشورهای دیگر مهاجرت كرده و ماندگار شدند.
به هر حال داستان كنكور این روزها به جایی رسیده كه شمارش معكوس برای خلاص شدن از دست این مساله آغاز شده و دانشآموزانی كه از امسال وارد دبیرستان میشوند، میتوانند امیدوار باشند كه در زندگیشان خبری از غول بزرگ كنكور نیست.
در گزارش زیر به جریان حذف كنكور از ابتدا تا تصویب برای حذف در سال ۹۳ پرداختهایم.
وزارت علوم در حال حركت به سمت حذف كنكور است
پس از اینكه سال ۸۵ قانون نحوه ساماندهی پذیرش دانشجو در دانشگاهها تحتعنوان قانون حذف كنكور در مجلس تصویب شد و بارها زمانهای مختلفی برای اجرای این قانون عنوان شد، كامران دانشجو در حاشیه مراسم افتتاح پروژههای عمرانی دانشگاه شهید بهشتی در جمع خبرنگاران درباره حذف كنكور با یادآوری جلسه اخیر در كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درباره حذف كنكور گفته بود: حذف كنكور یك قانون است كه باید اجرا شود اما اجرای این قانون علیرغم میل وزارت علوم به دلیل یكسری محدودیتهای اجرایی با تعویق روبهرو شده است.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با پیشبینی حذف كنكور در سال ۹۲ یا ۹۳ گفته بود: اگر همین الان نیز به وزارت علوم ابلاغ كنند كه كنكور برگزار نكند، كنكور برگزار نمیكند، چون مدعی نیستیم و مجری هستیم. هرچند اكنون نیز در حال حركت به سمت حذف كنكور هستیم.
وی در تشریح مشكلات اجرایی در زمینه حذف كنكور اضافه كرده بود: حدود یك میلیون و صد هزار داوطلب در كنكور سال ۸۹ ثبتنام كرده بودند كه سابقه تحصیلی تعدادی از ثبتنامشدگان را نداشتیم لذا نمیتوانستیم دروسی كه خوانده بودند را اعمال كنیم.
تلاش كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس هشتم در حذف كنكور
هرچند زمزمههای حذف كنكور از سال ۸۵ آغاز شد اما فعالیتهای اصلی كه منجر به اجرایی شدن این قانون شد، توسط اعضای كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس هشتم صورت گرفت و در این میان بین دولت و مجلس تناقضات زیادی به وجود آمد اما درنهایت مجلس موفق به تصویب این قانون شد كه كنكور از سال ۹۳ حذف شود.
رئیس كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است: به دلیل اینكه كنكور حذف و پذیرش براساس نمرات امتحانات نهایی صورت میگیرد، نمرات سال سوم و پیشدانشگاهی نیز در پذیرش دانشجو لحاظ میشود و باید زمانی اقدام به حذف كنكور كنیم كه اكثریت داوطلبان كنكور سابقه تحصیلی داشته باشند و از آنجا كه ۷۰ درصد داوطلبان تا سال ۹۳ دارای سابقه تحصیلی خواهند بود این سال زمان مناسبتری برای حذف كنكور است.
وی درباره حذف پیشدانشگاهی و تغییر نام آن به سال چهارم دبیرستان كه از سوی وزارت آموزش و پرورش اعلام شده بود نیز گفته است: پیشدانشگاهی حذف نخواهد شد. همچنین مسوولان آموزش و پرورش طی جلسهای در كمیسیون آموزش عنوان كردند كه هیچ تغییری در این خصوص در سالهای ۸۹ و ۹۰ اتفاق نمیافتد، اگر آموزش و پرورش بخواهد با این تغییر به جای پایان سال سوم، پایان سال چهارم به دانشآموزان دیپلم بدهد مجلس با آن مخالفت میكند از سوی دیگر لزومی ندارد اسم پیشدانشگاهی به چهارم دبیرستان تغییر كند، البته اگر هدف تنها جابهجایی مراكز باشد بحث جدی از نظر قانونگذاری به وجود نمیآید.
عباسپور اظهار داشت: در هر حال اگر بخواهیم پیشدانشگاهی را حذف كنیم این موضوع باید در طرح تغییر نظام آموزش مطرح شود و مجلس درباره آن تصمیمگیری كند.
خروجی مناسب بسیار مهمتر از ورود به دانشگاه است
امیر طاهرخانی یكی دیگر از اعضای كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس نیز در گفتوگو با فرهیختگان در رابطه با تاخیر چندساله اجراییشدن قانون حذف كنكور اظهار داشت: قانون حذف كنكور با كارشناسی لازم به تصویب مجلس رسید كه متاسفانه تا امسال روند اجرای آن بهطول انجامید و آموزش و پرورش و علوم همكاری لازم را در جهت اجرای آن انجام ندادند اما نهایتا تصمیم به حذف قطعی كنكور گرفته شد.
وی در پاسخ به این سوال كه پس از حذف كنكور تكلیف سازمانهای مرتبط با این آزمون چه خواهد شد، گفت: خوشبختانه دولت اینقدر عریض و طویل هست كه نگران بیكار شدن افراد شاغل در این سازمانها نباشیم و از نیروی این افراد در جایی دیگر استفاده خواهد شد.
وی در رابطه با روش جایگزین مناسب برای كنكور خاطرنشان كرد: راهكارهای مختلفی مانند تحصیلات مستمر دانشآموزان وجود دارد ما به دنبال این هستیم كه ورودی دانشگاهها آسان شود و در ازای آن خروجی افراد از دانشگاه با تدبیر انجام شود.
هنوز ۳ آزمون تا حذف كنكور
فاصله داریم
سعدالله نصیریقیداری عضو دیگر كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در پاسخ به این سوال كه بهترین راهكار جایگزین بعد از حذف كنكور چیست به فرهیختگان گفت: وظیفه كمیته ماده ۴ قانون مصوب ارزیابی دانشآموزان متقاضی ورود به دانشگاه همین است. این كمیته مركب از وزیر علوم، وزیر آموزش و پرورش، وزیر بهداشت، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و رئیس سازمان سنجش است و طبق تصمیم این كمیته سوابق تحصیلی دانشآموزان جایگزین كنكور خواهد شد.
وی ادامه داد: منظور از حذف كنكور حذف ارزیابی دانشآموز نیست بلكه روش این ارزیابی تغییر میكند. فلسفه حذف كنكور این است كه به جای اینكه دانشآموز را در یك نصفهروز با استرس زیاد ارزیابی كنیم وی را در طول سالهای تحصیل بهخصوص سالهای آخر دبیرستان بسنجیم، البته روشهای دیگری هم وجود دارد كه در سایر كشورها استفاده میشود و میتوان از آنها استفاده كرد.
نصیری افزود: خوشبختانه امروزه دسترسی به اینترنت برای بسیاری از افراد میسر شده و باید از این امكان ذیقیمت استفاده كنیم چراكه برای به وجود آمدن این امر هزینههای بسیاری شده است.
وی اظهار داشت: این بسیار مناسب است كه دانشآموز زمانی كه شرایط روحی و آمادگی لازم تحصیلی را دارد در اینترنت به سوالات مناسب پاسخ دهد و سوابق تحصیلی خود را در اختیار دانشگاه موردنظر خودش قرار دهد.
نصیری خاطرنشان كرد: كنكور عملا در سال ۹۳ برگزار نمیشود و تا سال ۹۲ سه آزمون برگزار میشود.
وی در رابطه با نحوه فعالیتهای مرتبط با برگزاری كنكور بعد از اجراییشدن قانون حذف كنكور گفت: پس از حذف كنكور كمیته ماده ۴ وظایفی را برعهده سازمانهای مرتبط با برگزاری كنكور میگذارد كه البته نوع فعالیت این سازمانها عوض میشود و از تجربیاتی كه دارند به نحو احسن استفاده خواهد شد.
مروری بر داستان حذف كنكور
* قانون حذف كنكور در آذرماه سال ۸۶، تصویب و در اسفندماه آن سال به آموزش و پرورش ابلاغ شد كه از همان موقع، كارگروههای بررسی طرح نیز، تشكیل و تدوین آییننامههای اجرایی آغاز شد.
* در قانون حذف كنكور سوابق تحصیلی داوطلبان از دوران دبیرستان جایگزین كنكور میشود، بر این اساس این تصمیم سیستمهای موردنیاز باید تا سال ۹۳ تهیه شود و تكلیف دروسی كه باید در امتحان نهایی مدنظر باشند و تكلیف فنی حرفهایها و هنرستانیها نیز روشن شود.
* نظر آموزش و پرورش حذف صددرصدی كنكور نبود، بلكه خواستار تعلق سهمی از پذیرش دانشآموزان در دانشگاهها به نمرات چهار سال متوسطه و پیشدانشگاهی آنها بود، اما مسوولان این سازمان میگویند قانون حذف كنكور، یك قانون است كه برای آموزش و پرورش قابلاحترام و لازمالاجراست، لذا اجرای قانون حذف كنكور بر ما واجب است. اما میتوانیم در مورد برخی از بخشهای این قانون كه ممكن است دارای نقص باشد، اصلاحیه بدهیم. البته تلاش اولیه ما اجرای كامل قانون است و پس از آن، اگر در مسیر اجرا به مشكلاتی برخورد كنیم، ارائه پیشنهادهای اصلاحی در دستوركار قرار خواهد گرفت.
* رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در این رابطه گفته بود: درباره حذف كنكور ما تابع مصوبات مجلس شورای اسلامی هستیم. دولت تصمیم گرفته است حذف كنكور دو سال عقب بیفتد و سال ۹۳ حذف شود اما به هر حال ما برای حذف كنكور هیچ مشكلی نداریم.
* یكی دیگر از دلایل به تاخیر افتادن اجرای قانون حذف كنكور این است كه زمانی كه كنكور حذف و پذیرش براساس نمرات امتحانات نهایی صورت میگیرد نمرات سال سوم و پیشدانشگاهی نیز در پذیرش دانشجو لحاظ میشود و مسوولان عنوان كردند باید زمانی اقدام به حذف كنكور كنیم كه اكثریت داوطلبان كنكور سابقه تحصیلی داشته باشند كه ۷۰ درصد داوطلبان كنكور در سالهای ۹۲ و ۹۳ دارای سابقه تحصیلی میشوند.
* رئیس كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درباره حذف پیشدانشگاهی و تغییر نام آن به سال چهارم دبیرستان كه از سوی وزارت آموزش و پرورش اعلام شده بود، گفته است: پیشدانشگاهی حذف نخواهد شد. مسوولان آموزش و پرورش نیز طی جلسهای در كمیسیون آموزش عنوان كردند كه هیچ تغییری در این خصوص در سالهای ۸۹ و ۹۰ اتفاق نمیافتد، آنچه از سوی وزارت آموزش و پرورش اعلام شد جابهجایی مراكز پیشدانشگاهی مستقل در دبیرستانها است، اگر آموزش و پرورش بخواهد با این تغییر به جای پایان سال سوم، پایان سال چهارم به دانشآموزان دیپلم بدهد مجلس با آن مخالفت میكند از سوی دیگر لزومی ندارد اسم پیشدانشگاهی به چهارم دبیرستان تغییر كند. البته اگر هدف تنها جابهجایی مراكز باشد، بحث جدی از نظر قانونگذاری به وجود نمیآید.
* پیش از این پیشنهاد كامران دانشجو مبنیبر برگزاری چند كنكور در سال یا برگزاری كنكورهای فصلی در كمیسیون آموزش مجلس نیز رد شده بود.
* براساس قانون قرار بود كنكور حدودا در تابستان ۹۱ حذف شود اما تصمیم گرفته شد اجرای این قانون به سالهای ۹۲ تا ۹۳ منتقل شود كه درنهایت پس از كشمكشهای بسیاری میان مجلس و وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و آموزش و پرورش حذف كنكور در سال ۱۳۹۳ قطعی شده است و اینبار میتوان به اجرایی شدن این قانون امیدوار بود.
آرﺷﯿﻮ بخشهای خبری 
