علی ظفرزاده:یكی از اشكالات وارده به دیدگاه وزارت كار نسبت به موضوع اشتغال، نگاه مالی این نهاد است؛ یعنی بلافاصله تا پای اشتغالزایی در دولت به میان میآید، وزارت كار طرحی را تدوین میكند. برای تزریق نقدینگی در جهت اشتغالزایی كه به طرح بنگاههای زودبازده معروف هستند، اما پول فقط یكی از دهها مولفه موجود در كشور است و به تنهایی نمیتواند باعث ایجاد اشتغال شود.
برای ایجاد اشتغال در كشور باید شرایط آن فراهم شود. بهعنوان مثال تا زمانی كه فضای كسب و كار مناسب نباشد و امنیت سرمایهگذاری تامین نشود، نمیتوان شاهد تحولات و اتفاقات جدیدی در حوزه اشتغال بود. قوانین و مقررات متناسب برای سرمایهگذاری و اشتغال مولفه دیگری است كه باید مورد توجه جدی قرار گیرد. از طرف دیگر دولت با فراهم كردن شرایط مناسب و ایجاد تعاملات جهانی در حوزه اقتصاد میتواند گام بلندی برای ایجاد اشتغال در كشور بردارد. دولت باید در كنار تمامی مولفهها، استراتژی صنعتی و صادراتی برای سرمایهگذاری و جذب آن نیز داشته باشد و از نیروهای منابع انسانی كارآفرین حمایت كند. حمایتها و هدایت دولت و مسوولان میتواند نقش بسزایی در ایجاد اشتغال و تولید فعالیتهای خدماتی، دانش فنی و كاهش نرخ بیكاری داشته باشد. بنابراین باید گفت اختصاص اعتبارات و حمایتها زمانی میتواند موفق باشد كه هدفمند و اصولی پیگیری و دنبال شود. حال اگر منابع مالی نیز موجود باشد اما استراتژی مناسب در حوزه تولید و صنعت اعم از كالا، كشاورزی صنعتی و خدمات نباشد، منابع انسانی حفظ نشود و روابط مناسب اقتصادی نیز در میان نباشد، نمیتوان شغلی ایجاد كرد یا نرخ بیكاری را كاهش داد. آمارها و شواهد نیز گویای این واقعیت است كه طرحها و برنامههای زیادی در زمینه اشتغال و بنگاههای زودبازده طی سالهای گذشته انجام شد، ولی متاسفانه نتیجه قابل قبولی به دست نیامد و تمامی طرحها با شكست مواجه شد. حال در این میان اگر باز هم مسوولان و دولت بخواهند همان مسیر گذشته را دنبال كنند بهطور قطع این بار نیز موفق نخواهند بود و شاهد افزایش نرخ بیكاری در كشور خواهیم بود. این در حالی است كه هماكنون این بنگاهها وضعیت مناسبی ندارند و در حال تعدیل نیروی انسانی خود هستند. بهطور كلی میتوان گفت اگر مولفههایی كه پیشزمینه ایجاد اشتغال هستند مورد توجه جدی قرار گیرد قطعا شاهد كاهش نرخ بیكاری در كشور خواهیم بود. این مسائل در مورد وامهای خوداشتغالی نیز صدق میكند و تنها در صورتی تاثیرگذار خواهند بود كه هدفمند باشد و از قبل برای آن استراتژی مناسبی تعریف شود در غیر این صورت نتیجه قابل توجهی برجای نخواهد گذاشت. شهركهای صنعتی مساله دیگری است كه میتواند در ایجاد اشتغال و كاهش نرخ بیكاری موثر واقع شود؛ البته به شرط آنكه شرایط موجود ازجمله سیستمهای بانكی، پولی، اقتصادی، تعاملات اجتماعی، فضای كسب و كار و... فراهم باشد و خدمات لازم نیز در اختیار آنها قرار گیرد.
* كارشناس اقتصادی
