پوریا سوری:۱ شهریورماه سال ۱۳۴۷ شاید برای ما كه در شهریور ۱۳۸۹ زندگی میكنیم خاطرهای را یادآوری نكند اما برای شاعران و شعردوستانی كه آنزمان حیات ادبی داشتهاند یادآور شبهای شعر خوشه است؛ شبهایی به یادماندنی كه شاعران بسیاری را از سراسر ایران گرد هم آورد و خاطرهای را رقم زد كه امروز جزئی از تاریخ ادبیات معاصر است.
شبهای شعر خوشه به همت احمد شاملو و با یاری دكتر عسكری، رضا براهنی، مهدی اخوانثالث و نادر نادرپور، با نام «فستیوال بزرگ شاعران»، با شركت ۱۱۰ شاعر به مدت پنج شب در باشگاه شهرداری تهران در خیابان خانقاه، خیابان سعدی برگزار شد و زمان دقیق این فستیوال هم ۲۴ تا ۲۸ شهریورماه بوده است. بسیاری از نویسندگان، شاعران و هنرمندان كه در شبهای شعر خوشه شركت میكردند این جلسات را باشكوهترین جلسات شعرخوانی ایران میدانند كه نهتنها اهل قلم و شخصیتهایی چون غلامحسین ساعدی نمایشنامهنویس و محمد قاضی، مترجم را در كنار شاعران نوگرا و جوان شهرستانی قرار داد بلكه بسیاری از هنرمندان دیگر عرصههای هنری را هم به خود جلب كرد.
۲ در فضای مجازی مجلات بسیاری فعالیت دارند كه هرازگاه شاهد انتشار شمارههای جدیدی از آنها هستیم. یكی از این مجلات ادبی كه بهتازگی سومین شماره آن منتشر شده است مجله ادبی انتقادی «دستور» است. در سومین شماره دستور بهصورت عمده سه پرونده مورد بررسی قرار گرفته است. پرونده نخست مجله به كتاب «در جستوجوی آن لغت تنها» نوشته یدالله رویایی پرداخته است. در دومین پرونده این شماره دستور قصه ابوتراب خسروی سوژه مورد بررسی است و سومین پرونده هم پرونده ویژه سنگی بر گوری جلال آلاحمد است. در شماره جدید این مجله اینترنتی آثار و گفتاری از یدالله رویایی، ابوتراب خسروی، پویا رفویی و علی قنبری دیده میشود.
شمارههای ۹ و ۱۰ فصلنامه تخصصی ادبیات «نویسار» هم منتشر شده است. در شماره جدید نویسار كه ویژه تابستان و پاییز امسال است و با قیمت ۱۵۰۰ تومان عرضه شده است نامهای آشنایی قلم زدهاند. جواد مجابی، حافظ موسوی، هرمز علیپور، عباس صفاری، یدالله رویایی، محمدرحیم اخوت، عبدالله كوثری، ایرج صفشكن و محمود معتقدی نامهایی هستند كه آثاری از آنها در این مجله ادبی آمده است.
۳ یکی از جوایزی كه در سالهای اخیر در حوزه شعر بسیار مورد توجه قرار گرفته جایزه شعر خبرنگاران است كه چندی است فراخوان پنجمین دوره آن منتشر شده است. در فراخوان این جایزه ادبی آمده است پنجمین دوره جایزه شعر خبرنگاران از شاعران و ناشرانی كه در سال ۱۳۸۸، كتاب شعر به زبان فارسی منتشر كردهاند، دعوت میكند تا آثار خود را به دبیرخانه این جایزه بفرستند. شرایط شركت در این دوره از جایزه شعر خبرنگاران به این شرح است كه كتاب باید در سال ۱۳۸۸ منتشر شده و تاریخ انتشار در شناسنامه آن ذكر شده باشد؛ كتاب باید چاپ اول باشد و دیگر اینكه كتاب، برگزیده آثار شاعر نباشد. علاقهمندان میتوانند پنج نسخه از اثر خود را تا پایان آبانماه سال جاری (۱۳۸۹) به نشانی: تهران، صندوق پستی ۳۴۹۶ – ۱۶۷۶۵، دبیرخانه جایزه شعر خبرنگاران بفرستند.
اما نكته قابلتوجهی كه در این جایزه ادبی وجود دارد و موجب تفاوت آن با سایر جوایز شده آن است كه در این جایزه دو سالی است بخش ویژهای تدارك دیده شده تا به واسطه آن شاعرانی كه فرصت انتشار كتاب را پیدا نكردهاند هم سهمی داشته باشند. بخش ویژه پنجمین دوره جایزه شعر خبرنگاران كه به شاعران بدون كتاب اختصاص دارد از علاقهمندان به شركت در این بخش نیز دعوت كرده آثار خود را تا پایان آبانماه سال جاری به پست الكترونیكی
This email address is being protected from spam bots, you need Javascript enabled to view it
بفرستند.
از آنجایی كه بسیاری از مخاطبان و شاعرانی كه مخاطب و همكار صفحه شعر فرهیختگان هستند نیز در زمره شاعرانی هستند كه تا به حال اثری منتشر نكردهاند شرایط حضور در این بخش از این جایزه مستقل ادبی را یادآور میشوم و پیشنهاد هم میكنم كه فرصت حضور در آن را از دست ندهید.«علاقهمندانی كه در این بخش شركت میكنند، نباید تاكنون (چه در سالهای گذشته و چه در سال جاری) كتاب منتشر كرده یا برای انتشار به ناشری سپرده باشند. شعرها باید به زبان فارسی باشد و هر شاعر باید بین ۴۰ تا ۵۰ قطعه از شعرهای خود را به پست الكترونیكی ذكرشده بفرستد یا جمع آثار ارسالی بین ۸۰ تا ۱۰۰ صفحه باشد. آثار باید در فرمت ویندوز word ۲۰۰۳ یا word ۲۰۰۷ باشد. حضور در این بخش برای تمامی شاعران فارسیزبان داخل و خارج كشور آزاد است.»
۴ همانطور كه میدانید ۱۵ مهرماه سالروز تولد سهراب سپهری است. سپهری شاعری است كه علیرغم اینكه نامش همیشه در میان برگزیدگان شعر نو برده شده و در ردیف بزرگانی چون اخوانثالث، فروغ فرخزاد و احمد شاملو آمده است، اما به همان مقدار هم نظرات مختلفی درخصوص شعر او ابراز شده تا آنجا كه عدهای او را بهترین شاعر ایران نامیده و گروهی دیگر شعر و دنیای شاعرانه او را چندان جدی نگرفتهاند و همیشه با شوخی از كنار نام او گذشتهاند! البته نظرات بینابینی هم درخصوص سهراب بسیار است كه سعی خواهم كرد در سالگرد تولد شاعر به آن بپردازم. چند روز گذشته برای مطلبی درخصوص سهراب كه در حال نگارش آن هستم، دنبال رفرنس میگشتم كه در یكی از رفرنسهایم نامهای از سهراب یافتم خطاب به مادرش، كه در جای خود هم جالب بود و هم خواندنی، متن آن را كه گویا مقداری هم تلخیص شده عینا نقل میكنم تا شما هم بخوانید: «مادر عزیزم، پریشب با هواپیما وارد شدم یعنی شب عید به خاك هندوستان رسیدم. در توكیو بالاخره توانستم یك سفر بروم به كیوتو و نارا. این دو شهر سابقا پایتخت ژاپن بودهاند. بهترین آثار هنری در همین دو شهر است. بدون دیدن آنها، انگار ژاپن را ندیدهام. یك سفر هم رفتم به كاماكورا كه از توكیو دور نیست، خلاصه ژاپن را آنطور كه میخواستم دیدم... قصد من این است سه ماه در هند بمانم بعد از راه كشمیر و پاكستان و افغانستان به ایران میآیم. خوشبختانه به ایران نزدیك شدهام. اولا نامه زود میرسد، ثانیا از راه هوا یا زمین مسافرت آسان است. با هواپیمای جت تا تهران سه ساعت راه است بنابراین غصهای ندارد، (تا پول هست میشود ماند).
اما راجع به این سرزمین، هنوز چیزی نمیتوانم بنویسم، چون بیش از یك روز نیست كه در اینجا هستم. دهلی شهر بزرگی است. دیروز همهاش در شهر گشتم. هیچ كجا به این اندازه باغهای بزرگ ندیدهام، خیال دارم دوچرخه كرایه كنم و همه جا را بگردم. اینجا همه سحرخیز هستند، حتی گنجشكها. صبح هنوز هوا تاریك بود كه گنجشكها جیرجیر میكردند، رنگ كلاغها یك كمی با رنگ كلاغهای ما فرق دارد، یعنی سر آنها دم به بنفشی میزند، البته مهم نیست، باید یك كمی گذشت داشت، یك موش الان دارد وسط اتاق راه میرود.
اینجا موجودات عجیب و غریب پیدا میشود، مار فراوان است، ولی من هنوز ندیدهام. گاوها وسط كوچه و خیابان هستند و هیچ كس حق ندارد آنها را كنار بزند. دهلی قدیم وضع بسیار بدی دارد. به قدری مردم بدبخت و گرسنه و مریض هستند كه تماشای آن اسفناك است. الان صبحانه آوردند و من خوردم. این كارها فداكاری لازم دارد... باری من خیال دارم یك چند وقت در اینجا بمانم. من با جدیت مشغول یاد گرفتن انگلیسی هستم. چون بدون دانستن این زبان نمیشود در اینجا زندگی كرد، شاید یك اكسپوزیسیون ترتیب بدهم، امروز میروم چند گالری را ببینم.»
۵ چنانكه در هفتههای گذشته هم اشاره كردم صفحه شعر فرهیختگان جهتگیری خاصی نسبت به هیچ كدام از نحلههای شعری معاصر ندارد و تنها تلاش دارد بازتاب جریانهای متفاوتی باشد كه در فضای شعری ایران نفس میكشند. نظراتتان را در صورت تمایل با ایمیل soori.poorya@gmail. com با من در میان بگذارید.
این ستون و صفحه شنبهها منتشر میشود.