امین محمدی زاد: همایش بینالمللی روز جهانی فلسفه با موضوع «فلسفه؛ نظر و عمل» با پیگیریهای چند ساله دكتر غلامرضا اعوانی، رئیس مؤسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ایران و با موافقت سازمان یونسكو در سال جاری در ایران برگزار میشود.
گفتنی است ایران اولین كشور آسیایی است كه میزبان همایش روز جهانی فلسفه است. همایش بینالمللی روز جهانی فلسفه در محورهای فلسفه و فرهنگ، فلسفه و انسان آینده، فلسفه و دین، فلسفه برای كودك و نوجوان، فلسفه و تكنولوژی، فلسفه و هنر، فلسفه و معنویت، تأثیرات فلسفه اسلامی بر تفكر فلسفی دوره میانه و نسبت میان فلسفه اسلامی و اخلاق برگزار میشود. فلسفه و زندگی روزمره، فرهنگ و صلح، تاریخ فلسفه، فلسفه آینده، فلسفه و قلمرو عمومی، فلسفه و محیط زیست، فلسفه و سیاست، فلسفه و خانواده و كودك و نوجوان، فلسفه و تفاوت فرهنگها و فلسفه و اخلاق از دیگر موضوعات این همایشاند.
پیش از این به همت مؤسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ایران و با همكاری برخی از دانشگاههای كشور، پیشهمایشهایی در راستای همایش بزرگداشت روز جهانی فلسفه برگزار شده است كه همایش «فلسفه و چالشهای جهان امروز» در محل مؤسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ایران، «فلسفه و دین» در دانشگاه شیراز و «بزرگداشت سهروردی» در زنجان از این جملهاند.موضوع همایش روز جهانی فلسفه در ایران در سال ۲۰۱۰ میلادی به «نظر و عمل» اختصاص دارد كه دربرگیرنده مباحث مذكور است. اینكه این همایش و این موضوع تا چه میزان میتواند پیوند دهنده فلسفه شرق و غرب باشد موضوعی است كه آن را از فیلسوفان باید پرسید كه در ادامه حاصل آن میآید.
موضوع همایش فلسفه از مضامین جدی
در تاریخ فلسفه است
استاد فلسفه دانشگاه اولد دومینیون امریكا معتقد است كه موضوع همایش روز جهانی فلسفه كه «نظر و عمل» است، از موضوعات قابل توجه و مهم در حوزه فلسفه به شمار میرود. منظور از فلسفه غرب، فلسفهای است كه در جهان غرب به وجود آمده است. در تاریخ فلسفه، آنچه در خارج از آسیا و آفریقا پدید آمده باشد، در حیطه فلسفه غرب قرار گرفته و تاریخ آن، تاریخ فلسفه غرب محسوب میگردد.به همین ترتیب منظور از فلسفه شرق، فلسفهای است كه در جهان شرق به وجود آمده است. در تاریخ فلسفه، آنچه در داخل آسیا و آفریقا پدید آمده باشد، در حیطه فلسفه شرق قرار گرفته و تاریخ آن، تاریخ فلسفه شرق محسوب میگردد.چنین پنداشته میشود كه فلسفه غرب با مباحث نظری عجین است و این فلسفه چندان به مسائل عملی رهنمون نمیشود. در مقابل فلسفه شرق را فلسفهای كاربردی و عملی میدانند. موضوع همایش روز جهانی فلسفه در ایران در سال ۲۰۱۰ میلادی به «نظر و عمل» اختصاص دارد كه دربرگیرنده مباحث مذكور است. اینكه این همایش و این موضوع تا چه میزان میتواند پیوند دهنده فلسفه شرق و غرب باشد موضوعی است كه آن را از دكتر دیل میلر استاد فلسفه دانشگاه اولد دومینیون امریكا جویا شده كه در ادامه حاصل آن میآید. دكتر دیل میلر استاد فلسفه دانشگاه اولد دومینیون در مورد موضوع همایش امسال روز جهانی فلسفه كه در ایران برگزار میشود و اینكه این موضوع میتواند پیوند دهنده فلسفه شرق و غرب باشد به خبرنگار مهر گفت: موضوع «فلسفه: نظر و عمل» كه برای روز جهانی فلسفه سال ۲۰۱۰ در ایران در نظر گرفته شده، یكی از موضوعات مهم در فلسفه به شمار میرود. وی افزود: یكی از علل اهمیت موضوع این همایش این است كه در غرب، فلسفه اغلب به اشتباه به عنوان «برج عاج» تلقی میشود كه نتایج و پیامدهای عملی ندارد.
مؤلف «اخلاق، احكام و عواقب» تصریح كرد: به عبارت دیگر این تلقی و احساس كه فیلسوف باید فارغ از دنیای واقعی و جهان خارج «فكر» كند و نتایج كار او جنبه عملی نداشته باشد، تلقی اشتباهی است. میلر در ادامه خاطر نشان كرد: بنده در مورد فلسفه شرق اطلاع خیلی دقیق و جزئی ندارم و لذا نمیتوانم در مورد این فلسفه اظهار نظر كنم و خود را مجاز به انجام این كار نمیبینم. مؤلف «فلسفه جان استوارت میل» تصریح كرد: گفتوگوی عمیق میان فلاسفه كه هر كدام به سنتهای فكری متفاوت و گوناگون تعلق دارند، همیشه امری چالش برانگیز است.
وی یادآور شد: در واقع آنچه این گفتوگو را سخت و دشوار میسازد ادبیات متفاوت و گوناگون میان فلاسفه است. فقدان ادبیات مشترك میان فلاسفه گفتوگو را سخت و دشوار ساخته است. چیز دیگری كه این گفتوگو را دشوار میسازد چارچوب متفاوت ارجاع است. استاد فلسفه دانشگاه اولد دومینیون در ادامه تصریح كرد: اما به رغم این تفاوت در دیدگاهها و نبود ادبیات مشترك برخی فیلسوفان هستند كه به سنتهای گوناگون فلسفی آگاه و بصیر هستند. این فلاسفه به لحاظ تبحر به سنتهای فلسفی گوناگون میتوانند به عنوان پلی میان سنتهای گوناگون فلسفی عمل كنند و آنها را با یكدیگر پیوند دهند. دیل میلر استاد فلسفه دانشگاه اولد دومینیون امریكا و رئیس مركز اخلاق و امور عمومی در این دانشگاه است.
فرد میدالیر: نسبت «نظر و عمل»
در فلسفههای شرق و غرب
موضوعی اساسی است
استاد فلسفه دانشگاه نتردام امریكا با اشاره به اینكه موضوع «نظر و عمل» كه موضوع روز جهانی فلسفه در ایران است دارای اهمیت زیادی است، گفت: این اهمیت منحصر به فلسفه شرق و غرب نیست بلكه این موضوع در هر دو فلسفه دارای اهمیت بهسزایی است. دكتر فرد میدالیر در مورد موضوع همایش امسال روز جهانی فلسفه (نظر و عمل) كه در ایران برگزار میشود و اینكه این موضوع میتواند پیوند دهنده فلسفه شرق و غرب باشد به خبرنگار مهر گفت: رابطه میان نظریه و عمل موضوع مهمی در فلسفه به شمار میرود. وی افزود: اهمیت این موضوع منحصر به فلسفه غرب و یا شرق نیست بلكه هم در فلسفه غرب و هم در فلسفه شرق این رابط از اهمیت زیادی برخوردار است.مؤلف «هگل: مدرنیته و سیاست» در ادامه تصریح كرد: امروزه در عرصه نظر و تئوری اختلافات زیادی میان فیلسوفان شرق و غرب وجود دارد. این اختلافات وجود دارند و غیر قابل كتمان هستند و به نظر بنده این اختلافات خیلی زیاد هستند. این استاد فلسفه در ادامه خاطر نشان كرد: اما شاید گفتوگو و پیشرفتی در عرصه عمل قابل تصور باشد. به عبارت دیگر عرصه عمل میتواند مبنایی برای گفتوگوها قرار گیرد و از این رهگذر فلسفه غرب و شرق با یكدیگر دیالوگ و گفتوگو داشته باشند. دالمییر با ابراز امیدواری به گفتوگوی مستمر میان فلاسفه شرق و غرب تصریح كرد: بنده به عنوان یك استاد فلسفه آرزو دارم این گفتوگوها صورت گیرد و در مراحل بعدی تعمیق و گسترش پیدا كند. مؤلف «زبان و سیاست» در پایان خاطر نشان كرد: یك نكته در مورد برگزاری همایشهای بینالمللی و با گسترهای چون همایش روز جهانی فلسفه وجود دارد و آن اینكه برگزاری چنین همایشهایی مستلزم داشتن بسترها و شرایطی مساعد است. فرد دالمییر استاد علوم سیاسی و فلسفه دانشگاه نتردام است. حوزه تخصصی او نظریه سیاسی و فلسفه سیاسی مدرن و معاصر است. او در حوزه نظریه سیاسی تطبیقی نیز صاحبنظر است. او سابقه تدریس در دانشگاههای دوك، جورجیا، میلواكی و ویسكانسین را دارد. «زبان و سیاست»، «آزادی و قدرت»، «شهر و عمل: كابردهای آن در نظریه سیاسی معاصر» و «هگل: مدرنیته و سیاست» ازجمله آثار او به شمار میروند.
سوزانهاگ: مكتب پراگماتیسم عینیت پیوند «نظر و عمل» است
استاد فلسفه و حقوق دانشگاه میامی آمریكا معتقد است بهترین و مناسبترین پیوند و مباحثه در ارتباط با موضوع «نظر و عمل» در مكتب پراگماتیسم شكل گرفته است. دكتر سوزانهاگ در مورد موضوع همایش امسال روز جهانی فلسفه (نظر و عمل) كه در ایران برگزار میشود و اینكه این موضوع تا چه اندازه میتواند پیوند دهنده فلسفه شرق و غرب باشد گفت: فلسفه غرب یك مفهوم بسیط نیست. فلسفه غرب در بردارنده طیف وسیعی از دیدگاههای مهم و متفاوت است كه گاهی طرح آن ذیل یك فلسفه امكانپذیر نیست. وی افزود: این موضوع در مورد فلسفه شرق نیز مصداق دارد. چرا كه فلسفه شرق نیز دربردارنده طیف زیادی از دیدگاههای گوناگون و متفاوت است. از اینرو آنچه به عنوان مفروض در سؤال شما تحت عنوان «گفتوگو» وجود دارد امری مشكل و دشوار است. با لحاظ كردن این موضوع، بهترین و مناسبترین پیوند و مباحثه در ارتباط با موضوع «نظر و عمل» در مكتب پراگماتیسم شكل گرفت.هاگ تصریح كرد: پراگماتیستهای آمریكایی به ویژه پیرس و دیوئی به نحو شایسته و مناسبی توانستند پیوندی میان نظریه و عمل ایجاد كنند و مكتب آنها از اینرو «پراگماتیسم» نام گرفت.وی درباره برگزاری همایش برای طرح و بررسی موضوعات فلسفی عنوان داشت: برای طرح موضوعات فلسفی و بحث و بررسی آنها همایشها و سمینارهای متعددی لازم است تا به نتایج لازم دست یافت.
هاگ در پایان گفت: گاهی بررسی تنها یك موضوع فلسفی مستلزم سالها كار و تلاش است. بررسی همین یك موضوع مستلزم بحث و بررسی زیاد است و اگر هدف از برگزاری چنین همایشهایی بررسی چنین موضوعات عمیقی است باید زمان زیادی را به آن اختصاص داد.
