گزارش همایش «ابنسینا و فیلسوفان اسلامی»
به احترام فیلسوف مشایی تمدن اسلامی
|
امین محمدیزاد: ۷۹ عنوان مقاله پذیرفته شده در همایش «ابنسینا و فیلسوفان اسلامی» از سوی بنیاد حکمت اسلامی صدرا برای ارائه در این همایش معرفی شدند.
|
|
شاهرخ سلامی: اندیشه چپ یعنی چه؟ آیا اصلا چنین اندیشهای وجود دارد. یعنی باید بگوییم این نحله اندیشه چپ است و آن یکی نحله راست؟ یا اینکه سیستم و نحله خاصی وجود دارد که در کلیتی به نام اندیشه چپ تعریف میشود؟ طبیعی است که تنها پاسخ به این سوال اخیر مثبت است.
|
|
رضا مرادیغیاثآبادی: منشور کورش بزرگ اولین متنی است که درباره تعیین حد و حدود حقوق و اختیارات مردم و حاکمان نوشته شده است. این متن درواقع قانونی است که هم حاکمان و هم مردم خود را مکلف به رعایت آن کرده بودند. این اولین متن حقوق بشری دنیا و اولین قانون در برقراری عدالت و صلح متعاقب آن است.
|
|
نگاهی به اندیشه ویتگنشتاین، هایك و گادامر
درآمدی بر روششناسی تلفیقی در علوم اجتماعی
|
دكتر بهاره آروین: «روششناسی علوم اجتماعی» و «تلفیق» را بهعنوان دو عبارت كلیدی بحث خود، قرار میدهم. روششناسی در علوم اجتماعی به سه پرسش اصلی پاسخ میدهد كه موضوع علوماجتماعی، روش علوم اجتماعی برای مطالعه آن و هدف علوماجتماعی را شامل میشوند.
|
|
مهدی گلشنی: آنچه در پی میآید، بخشی از سخنان آقای دكتر مهدی گلشنی، عضو پیوسته گروه علوم پایه و برگزیده فرهنگستان علوم درباره مشكلات علمی كشور است. دكتر گلشنی این سخنان را در مراسم بزرگداشت مشترك فرهنگستانهای جمهوری اسلامی ایران ایراد كرده است.
|
|
در باب ابن سینا و مكتب او
سرسلسله اشراقیها
|
مریم كامیاب: ابوعلی سینا حكیم، فیلسوف، طبیب و دانشمند بزرگ ایرانی كه در جهان غرب به نام «Avicenna» و با لقب «امیر پزشكان» شناخته شده، در ماه صفر از سال ۳۷۰ هجری قمری در شهر بخارا به دنیا آمد.
|
|
مروری بر شخصیت، مساله و فلسفه هگل به روایت محمود خاتمی
فلسفه به مثابه رابطه متناهی و نامتناهی
|
مریم كامیاب: محمود خاتمی از فلاسفه آكادمیك معاصر ایران، استاد گروه فلسفه دانشگاه تهران و سردبیر مجله فلسفه است. وی در سال ۱۳۴۲ در تهران متولد شد. او در هر دو سنت ایرانی-اسلامی و غربی تحصیل و پرورش یافت.
|
|
كتاب «تعادل عمومی بازارها (نگاهی فلسفی و روششناختی)» تالیف محمدحسین كرمی از سوی نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر و روانه بازار كتاب شد. این اثر، نظریههای سه نفر از اقتصاددانان بزرگ جهان را درباره مباحث فلسفه علم اقتصاد، مورد بررسی قرار داده است.
|
|
ترجمه یک مقاله از متفکری عربی
تسامح، مفهوم بیطرفانهای است
|
علی اوملیل/ ترجمه: قاسم حزباوی: اندیشههای لیبرالیستی را كه اندیشمندان اصلاحگرای مسلمان برگرفتند به واسطه فشار بیگانگان، دچار تغییر مفهومی شدند. این اندیشهها ذاتا پسندیده و در حوزه اصلی خود، سازنده و كنترلكننده رفتارهای شخصی و روابط اجتماعی است. اما اگر انتقال و ورود این اندیشهها در شرایط دخالت بیگانگان انجام پذیرد، اهداف آنها بسیار تغییر میكند.
|
|
|
ایرج احمدیان: چهارشنبه هفته گذشته، ۱۳ مهرماه در این صفحه نوشتهای با عنوان« در جستوجوی عرفان راستین» منتشر شده بود. این نوشتار پاسخ یكی از خوانندگان روزنامه را که شناخت وسیعی از منش و روش اهل حق دارد برانگیخت. پاسخ این خواننده در ادامه میآید:
|
|
عقلانیت سیاسی از منظر امام علی(ع)
سیره عملی امام
|
فرهیختگان: محمد فیضاللهی از فارغالتحصیلان دانشگاه امام صادق (ع) است كه در پایان نامه خود به موضوع عقلانیت سیاسی امیرالمومنین (علیهالسلام) پرداخته است. گفتوگویی را با ایشان انجام دادهایم كه به همین موضوع اختصاص دارد.
|
|
آشنایی با برخی فرق اشراقی ـ عرفانی در جهان اسلام
در جستوجوی عرفان راستین
|
برخی بزرگان مكتب مشاء، مانند فارابی و ابنسینا در تشكیك در مقوله علم حصولی و استدلالی، به اشراق و علم حضوری گرایش یافتند. از اینرو، این جریان فكری، به ایجاد دو مكتب اشراقی و شهودی و عرفانی انجامید.
|
|
جلیل دوستخواه: زرتشت در گاهان، كهنترین بازماندههای اندیشهای ایرانی، هنگام سخن گفتن از آغاز هستی و زندگی در پهنه كیهان، از «دومینوی همزاد یكسره ناهمگون و ناسازگار» یاد میكند.
|
|
مسعود لقمان: پروفسور محمد حیدریملایری، دانشمند سرشناس جهانی در اخترشناسی و اختر فیزیك است. افزون بر این، ایشان با آشناییای كه با زبانهای كهن سانسكریت، اوستایی، پارسی باستان، پارسی میانه (پهلوی)، یونانی و لاتین دارد و همچنین مطالعهای كه روی ۲۰ گویش ایرانی كرده، سالهاست كه در زمینه زبانشناسی تطبیقی، ریشهشناسی زبانهای آریایی و اصطلاحشناسی علمی زبان پارسی، پژوهش میكند.
|
|
تاملى بر نظریه ابنخلدون درباره دولت
تمدن و چرخه عدالت
|
داوود فیرحی: به لحاظ معرفتشناسى، ابنخلدون درون یك مثلث معرفتشناختى در جهان اسلام قرار دارد كه اضلاع سهگانه این مثلث را میتوان با عنوان ۱- تاریخنگارى عقلى مسلمانان ۲- فلسفه غرب تمدن اسلامى و ۳- نظریه مقاصد یا فقه مقاصد، نامید.
|
|
امین محمدیزاد: كتاب «تحولات سیاسی اجتماعی ایران معاصر» جدیدترین اثر حجتالاسلام «نجف لكزایی» است كه به همت انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی منتشر شده است. این كتاب در ۹ فصل نگاشته شده است كه هركدام از این فصلها به گفتارهایی تقسیم شدهاند. نگارنده در مقدمه این كتاب به مساله چارچوب و الگوی تحلیل پرداخته و پس از اشاره به رویكردهای مختلف مانند چارچوبهای دانشمحور، موضوعمحور، توسعهمحور، نیرومحور و شكافمحور برای تحلیل تاریخ معاصر ایران چارچوبی تلفیقی را برگزیده است.
|
|
امین محمدیزاد:
هر منظومه معرفتی را كه به بررسی انسان یا بعد یا ابعادی از وجود او، یا گروه و قشر خاصی از انسانها میپردازد میتوان انسانشناسی نامید. سنت نبوی. انسانشناسی انواع مختلف و متنوعی دارد كه به لحاظ روش یا نوع نگرش از یكدیگر متمایز میشوند.
|
|
گفتاری از داوود فیرحی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران
نقد بنیادگرایی سنی در مرزهای شرقی
|
داوود فیرحی: ما نهتنها در جهان اسلام بلكه بهطور كلی در دنیا شاهد بازگشت مذهب به حوزه سیاست هستیم. بازگشت مذهب به عرصه سیاست اختصاص به اسلام ندارد بلكه در درون دنیای مسیحیت هم این بازگشت رخ داده و در یهودیت هم ما چنین بازگشتی را شاهد هستیم.
|
|
معرفتشناسی از دیدگاه حكمت متعالیه
ملاصدرا چگونه به فلسفه میاندیشد
|
حسن معلمی: مسائل معرفتشناسی در گذشته یكی از مباحث ضمنی در فلسفه اسلامی بوده و هیچگاه هسته مركزی مباحث فلسفه اسلامی نبوده است. فلاسفه معاصر همچون مرحوم علامه نیز كه بدان اهتمام داشتند، بهعنوان مقدمهای بر مباحث فلسفی آن را مطرح ساختهاند.
|
|
علوم انسانی چگونه اسلامی میشود؟
تشریح دیدگاههای نادرست
|
علی اکبر رشاد: رهبر فرهیخته انقلاب با مطرح كردن این آرمان معرفتی(تحول عظیم در علوم انسانی)، در مقیاس ملی، بلكه بینالمللی طرح نویی درانداختند اما این آرمان و فراخوان خوبفهم نشد. بسیاری از بحرانها و بورانها ناشی از ناتوانی و ناروایی علوم انسانی رایج است.
|
|