مریم کامیاب: انتشارات هرمس که در چند دوره اخیر ازجمله ناشران گزیده‌کار در زمینه متون ادبی، کتاب‌های فکری و فلسفی و نیز آثار مربوط به گروه کودک و نوجوان است. کتاب‌های «جلال‌الدین دوانی؛ فیلسوف ذوق‌التاله» دکتر غلامحسین ابراهیمی‌دینانی و «تاریخ فلسفه قرن هجدهم» پروفسور امیل بریه با ترجمه اسماعیل سعادت را در زمستان ۱۳۹۰ زمینه فلسفه روانه بازار نشر کشور کرده است. در این یادداشت به بررسی این دو کتاب مهم می‌پردازیم.

اسماعیل حق‌پرست: هربرت گانز، از روسای پیشین انجمن جامعه‌شناسی آمریکا، نخستین جامعه‌شناسی است که اصطلاح جامعه‌شناسی مردم‌مدار را در سال ۱۹۸۸ پیشنهاد کرد البته امروز مایکل بوروی را چهره‌ای شاخص و موثر در بسط و گسترش و نیز تثبیت جایگاه این نوع جامعه‌شناسی باید دانست.

رضا کاوش: نزد حکیمان و عارفان، پس از مبحث «وجود» مقوله‏اى شگرف‏تر و گسترده‏تر از مبحث «اسماءالله‏» صورت نبسته است؛ چه، با شناخت اسماى الهى، آشنایى با صفات و افعال حق تعالى براى ما ممکن مى‏گردد، و نیز به گفته اهل معرفت، شهود حضرتش میسور مى‏شود.

جابر بن عبدالله انصاری نخستین كسی بود كه سنت زیارت اربعین امام حسین(ع) را پایه‌گذاری كرد. وقتی خبر شهادت امام حسین(ع) و یاران بزرگوارش به مدینه رسید، جابر كه از دو چشم ..

اسماعیل حق‌پرست: دکتر پرویز پیران استاد دانشگاه علامه طباطبایی در میزگردی که در انجمن جامعه‌شناسی ایران برپا شد بحث خود را با عنوان «امتناع جامعه ایران از مشارکت همراه با بازنگری در نظریه‌های امتناع» مطرح کرد و با نقد نظریه‌های موجود درخصوص امتناع مثل «امتناع جامعه از اندیشه عقلانی»، «امتناع از اندیشه سیاسی» و «امتناع جامعه از مشارکت» گفت: نظریه من درخصوص امتناع جامعه از مشارکت به‌رغم شباهت لغوی به نظریه‌های مذکور، با آنها متفاوت است.

همانطور که در خبرها آمده بود، دومین کنگره ملی علوم انسانی با قرائت بیانیه‌ای به کار خود پایان داد. مراسم اختتامیه این کنگره با حضور اندیشمندان، صاحب‌نظران، چهره‌های علمی، اساتید دانشگاه و دانشجویان علوم انسانی دانشگاه‌های کشور برگزار شد.

امین محمدی‌زاد: دومین کنگره علوم انسانی با سخنرانی دکتر آیت‌اللهی رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دکتر داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم آغاز شد و با برگزاری نشست‌های متعدد تخصصی در رابطه با مباحث علوم انسانی در دانشگاه شهید بهشتی به پایان رسید. گزیده‌ای از گزارش سخنرانی‌های ارائه‌شده در این همایش را به نقل از خبرگزاری مهر می‌خوانیم.

قاسم توکلی: مارک بلوخ و لوسین فور را سرآمدان نسل اول دیدگاه آنال گفته‌اند و فرنان برودل (۱۹۰۲-۱۹۸۶) را پیشگام و رهبر نسل دوم دیدگاه مذکور. آثار اولیه برودل که در اواخر دهه ۱۹۲۰ انتشار یافت، نمونه‌هایی از وقایع‌نگاری خُردنگر بود اما بعدها خود برودل در ادامه راه بلوخ و فور، بی‌حاصلی چنین دیدگاهی را لمس کرد و سخت بر آن تاخت.

قاسم توکلی: ایرانیان با وجود آنکه از پیشینه تاریخی بسیار طولانی برخوردارند اما به نسبت این قدمت و غنای فرهنگی و تمدنی فاقدسنت قدرتمندی از «تاریخ‌نگاری» مکتوب بوده‌اند، به عبارتی بزرگ‌ترین مشکل تاریخ‌نگاری سنتی غلبه تاریخ شفاهی بر تاریخ‌‌نویسی بوده است.

لعیا درفشه: سقراط جمله مشهوری دارد با این مضمون که «زندگی بررسی‌نشده ارزش زیستن ندارد.» این سخن سقراط شاید ناظر بر یادآوری هدف و اهمیت فلسفه به‌عنوان یک ابزار معرفتی در زندگی انسان بوده اما از حدود یک قرن و نیم پیش که علم روانشناسی با چارچوبی نظام‌مند از دل فلسفه بیرون آمد، این ابزار به ابعاد کاربردی‌تری مجهز شد.

نغمه پاک: ارکستر سمفونیک تهران اواخر هفته جاری بار دیگر به اجرای برنامه خواهد پرداخت. این ارکستر در این کنسرت یکی از ساخته‌های شاهین فرهت را اجرا خواهد کرد به همراه تعدادی دیگر قطعه سمفونیک.

حامد زارع: کتاب «قرائت تاملات دکارت» نوشته هری مک فارلند برکن و با ترجمه شاپور اعتماد از طرف انتشارت هرمس با همکاری انتشارات موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منتشر شده است.

مناظره علمی اسلامی‌سازی علوم انسانی با حضور حجت‌الاسلام پارسانیا و عبدالکریمی از سوی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی برگزار شد. انجمن علمی دانشجویی دین‌شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب از حجت‌الاسلام حمید پارسانیا و بیژن عبدالکریمی دعوت کرد در مناظره علمی با عنوان «اسلامی‌سازی علوم انسانی» شرکت کنند.

ابوالقاسم مجتهدی زنجیرآباد: مقاله حاضر در پی آن است که سیر تحول و دگرگونی در تجربه‌گرایی در دوران مدرنیته را مورد بررسی و کنکاش قرار دهد. دوران مدرن در حالی در اروپای قرن ۱۶ و ۱۷ میلادی شکل گرفت که انقلابی اساسی در دیدگاه‌ها و اعتقادات اندیشه اروپایی در حال جان گرفتن بود. مدرنیته اروپایی چرخش دیدگاهی بود در مقابل آنچه ماحصل دیدگاه‌ها و نظریات صورت‌بندی‌شده در دوران کلاسیک اروپایی دانسته می‌شد.

الهه شیری‌لو: فهم اندیشه سیاسی ایران‌باستان برای فهم اندیشه سیاسی دوره اسلامی ضرورت دارد. ردپای این اندیشه در دوران اسلامی در آثار کسانی چون سهروردی و خواجه نظام‌الملک کاملا مشهود است و در لابه‌لای اندیشه دیگران متفکران مستور.

با گسترش فعالیت این گروه، شهید محمد منتظری هم به جمع آنها اضافه شد و ارتباط با سردمداران انقلاب آسان‌تر گردید، این مرحله به نوبه خود یکی از مراحل مهم دوران انقلاب است، چراکه در اینجا ارتباط پرسنل ارتش با روحانیون انقلابی شکل گرفت.

سیدیحیی یثربی: علوم انسانی، نه‌تنها اساس تمدن و فرهنگ است، بلکه اساس تحولات انسان‌ها در علوم طبیعی نیز می‌باشد. تحولات جهان نتیجه تحول علوم انسانی است. اگر کسانی امثال هیوم و بیکن و دکارت، علوم انسانی را دستکاری نمی‌کردند، نه‌تنها تحولات مدنی و فرهنگی امکان نداشت، بلکه در علوم طبیعی نیز هنوز هم درگیر آموزه‌های ارسطو بودیم. تغییر جهان از تفسیر جهان، جدا نیست.

فاطمه عمانی: با احتساب اینکه به‌موقع به ایستگاه متروی امام خمینی می‌رسم، به کیف پولم که فقط در آن سه هزار و دویست تومان است، نگاه می‌کنم و با خودم می‌گویم: «هنوز تا تمام‌شدن ساعت کاری اتوبوس‌ها باقی‌مانده است. دو هزار تومان را می‌توانم برای شارژ کارت مترویم بپردازم و باقی هم باشد برای خرده کرایه‌های اتوبوس‌های فردا.»

احسان شریعتی: «آزادی انسان مسیحی» (۱۵۲۰) اثر مارتین لوتر را نخستین رساله فلسفی در زبان آلمانی جدید و از زهدان‌های فلسفه مدرن غرب دانسته‌اند. درافکندن طرح دین‌پیرایی و بازاندیشی مقوله‌های ایمان و اعمال آزادی توسط لوتر فراهم آورنده زبانی نو بود و صورت‌‌بخشِ سلسله‌مسائلی که متفکران بزرگ آلمان طی چند سده گذشته، از کانت تا ویتگنشتاین، در حل آن کوشیدند.

مریم کامیاب: ابوریحان خردسال بود که فراگیری دانش را آغاز کرد. آشنایی بیرونی با امیرنصرمنصوربن ‌علی‌بن‌ عراق، دانشمند برجسته ایرانی و از شاهزادگان آل‌عراق، باعث راهیابی او به دربار خوارزمشاه و مدرسه سلطانی خوارزم شد که امیرنصر آن را بنیانگذاری کرده بود.